Rekordowe podwyżki cen nawozów
W obliczu rosnących kosztów produkcji rolnej, polscy rolnicy domagają się pilnych działań. 19 maja Komisja Europejska ma zająć się sytuacją na rynku nawozów, gdzie ceny wzrosły średnio o 70% w skali roku. To największy skok od dekady, który uderza w opłacalność upraw w całej Unii Europejskiej.
Stanowisko polskich producentów
Marian Sikora, przewodniczący Rady Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych, w rozmowie z RMF FM podkreślił, że bez dotacji wiele gospodarstw może nie przetrwać sezonu. – Ceny nawozów są dla nas zaporowe. Potrzebujemy wsparcia finansowego, ale jednocześnie musimy chronić krajowe zakłady azotowe przed dumpingiem cenowym z zagranicy – powiedział.
Według danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w ciągu ostatnich 12 miesięcy cena saletry amonowej wzrosła z 1200 zł do ponad 2000 zł za tonę. Podobne podwyżki dotyczą mocznika i nawozów wieloskładnikowych.
Przyczyny kryzysu
Głównymi czynnikami są rosnące ceny gazu ziemnego – kluczowego surowca do produkcji nawozów azotowych – oraz zakłócenia w łańcuchach dostaw po wybuchu wojny w Ukrainie. Polska, jako jeden z największych producentów nawozów w UE, odczuwa to szczególnie dotkliwie.
– Bez stabilizacji cen nawozów polskie rolnictwo stanie przed widmem drastycznego spadku plonów i wzrostu cen żywności – ostrzega prof. Andrzej Kowalski, ekonomista rolny z SGGW.
Możliwe rozwiązania
Wśród propozycji pojawia się wprowadzenie tymczasowych dopłat do zakupu nawozów, podobnie jak miało to miejsce w 2022 roku. Rolnicy postulują także obniżenie stawek VAT na nawozy do 0% oraz zwiększenie limitów w programie „Dopłaty do nawozów” finansowanym z budżetu państwa.
KE rozważa także uruchomienie rezerw interwencyjnych i zniesienie ceł na import nawozów z krajów spoza UE, co jednak budzi obawy o konkurencyjność polskich zakładów azotowych, takich jak Grupa Azoty czy Anwil.
Sytuacja jest dynamiczna – decyzje podejmowane w Brukseli w maju mogą zadecydować o kształcie tegorocznych zbiorów i kondycji finansowej tysięcy gospodarstw w Polsce.
Foto: images.pexels.com
