Ministerstwo Finansów opublikowało długoterminowe szacunki makroekonomiczne, które rzucają nowe światło na przyszłość finansów publicznych. Zgodnie z tymi danymi, w 2027 roku waloryzacja emerytur i rent może być znacząco niższa niż w poprzednich latach. Podczas gdy w 2023 i 2024 roku seniorzy przyzwyczaili się do dwucyfrowych podwyżek, prognozy na 2027 rok wskazują na wzrost świadczeń w granicach 3-4 procent. Dla osoby otrzymującej minimalną emeryturę (obecnie około 1780 zł brutto) oznaczałoby to podwyżkę rzędu 50-70 złotych miesięcznie.
Przyczyny spowolnienia waloryzacji
Eksperci zwracają uwagę, że głównym powodem niższej waloryzacji jest przewidywany spadek inflacji. W 2027 roku wskaźnik cen towarów i usług ma według rządowych prognoz wynieść około 3,2 procent, wobec 11-12 procent notowanych w 2023 roku. Mechanizm waloryzacji opiera się właśnie na inflacji, co w naturalny sposób przekłada się na wysokość podwyżek. Dodatkowo, rząd planuje stopniowe odmrożenie tzw. zamrożonej kwoty wolnej w podatku PIT, co może wpłynąć na realny dochód seniorów, ale w dłuższej perspektywie.
Reakcje związków zawodowych i ekspertów
Związki zawodowe, w tym Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, wyraziły zaniepokojenie skalą prognozowanych podwyżek. Według nich, nawet przy spadku inflacji, koszty życia seniorów rosną szybciej niż ogólny wskaźnik cen. Dotyczy to zwłaszcza leków, usług medycznych i energii. Dr hab. Anna Kowalska, ekonomistka z Uniwersytetu Warszawskiego, zwraca uwagę: „Waloryzacja oparta wyłącznie na inflacji nie uwzględnia zmian w strukturze wydatków emerytów. Jeśli ceny leków rosną o 8 procent, a ogólna inflacja wynosi 3 procent, seniorzy tracą realnie na sile nabywczej”.
Porównanie z poprzednimi latami
W 2024 roku waloryzacja wyniosła 12,12 procent, co było efektem wysokiej inflacji w 2023 roku. W 2025 roku ma to być już tylko około 5-6 procent, a w 2026 – 4-5 procent. Prognozy na 2027 rok są więc kontynuacją trendu spadkowego. Dla porównania, w latach 2017-2019, gdy inflacja była niska (2-3 procent), waloryzacje również oscylowały wokół 3-4 procent. Obecna sytuacja jest więc powrotem do przedpandemicznych standardów, ale po okresie wysokich podwyżek budzi rozczarowanie.
Wpływ na budżet państwa
Niższa waloryzacja oznacza mniejsze obciążenie dla budżetu państwa. W 2023 roku wydatki na emerytury i renty wyniosły około 280 miliardów złotych. Przy wzroście o 3-4 procent w 2027 roku, dodatkowe koszty wyniosłyby około 8-11 miliardów złotych. To znacznie mniej niż w 2024 roku, gdy waloryzacja kosztowała budżet około 35 miliardów złotych. Rząd liczy, że pozwoli to na większe inwestycje w innych obszarach, takich jak ochrona zdrowia czy edukacja.
Warto podkreślić, że prognozy te są obarczone niepewnością. W przypadku gwałtownego wzrostu inflacji (np. z powodu szoków surowcowych lub geopolitycznych) waloryzacja w 2027 roku może być wyższa. Z drugiej strony, jeśli inflacja spadnie poniżej 3 procent, podwyżki będą jeszcze niższe. Seniorzy powinni więc śledzić bieżące dane makroekonomiczne i przygotować się na skromniejsze podwyżki w najbliższych latach.
Foto: images.pexels.com
