Ustawa o prawach i obowiązkach ucznia trafi do prezydenta
10 czerwca 2026 roku Senat jednogłośnie przyjął ustawę o prawach i obowiązkach ucznia bez wprowadzania poprawek. Teraz dokument trafi na biurko Prezydenta RP, który ma 21 dni na podjęcie decyzji. Nowe przepisy mają uporządkować dotychczas rozproszone w wielu aktach prawnych regulacje dotyczące praw i obowiązków uczniów, co dotychczas powodowało trudności interpretacyjne zarówno wśród młodzieży, jak i nauczycieli.
Kluczowe zmiany
Ustawa wprowadza m.in. katalog działań wychowawczych i kar wraz z procedurami ich nakładania, z zachowaniem zasady pierwszeństwa działań wychowawczych. Powstanie także system ochrony praw uczniowskich, w skład którego wejdzie Krajowy Rzecznik Praw Uczniowskich (powoływany na 4-letnią kadencję), wojewódzcy rzecznicy przy kuratorach oświaty oraz fakultatywni rzecznicy na poziomie gmin i powiatów. Do 1 września 2028 roku szkoły będą mogły dobrowolnie powoływać szkolnych rzeczników praw uczniowskich – później stanie się to obowiązkowe.
Nowością jest także obowiązek tworzenia rad szkół i placówek w publicznych szkołach (z odroczeniem do 1 września 2028 r. i wyjątkami dla szkół przyszpitalnych). Uporządkowano również sytuację prawną pełnoletnich uczniów, np. w kwestii dostępu do ocen i usprawiedliwiania nieobecności. Przy usprawiedliwianiu nieobecności szkoła będzie mogła żądać podania przyczyny, ale z poszanowaniem prywatności – bez konieczności ujawniania danych wrażliwych.
Konsultacje i badania
Projekt ustawy był szeroko konsultowany – wpłynęło około 700 uwag i opinii, z których wiele uwzględniono. W ankiecie przeprowadzonej na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej wzięło udział niemal 18 400 uczniów i nauczycieli. Wyniki pokazały, że 46,65% respondentów oceniło projekt pozytywnie, 13,76% negatywnie, a 39,58% nie miało zdania. Wśród samych nauczycieli pozytywnie wypowiedziało się 48,55%, negatywnie 15,46%, a 35,98% nie miało zdania.
Poprawki sejmowe
W trakcie prac sejmowych wprowadzono kilka istotnych zmian: odroczono obowiązek tworzenia szkolnych rzeczników do 2028 roku, odformalizowano procedurę karania (z wyjątkiem skreślenia z listy uczniów i przeniesienia do innej szkoły), skrócono okres przechowywania informacji o karze w aktach z 3 lat do 1 roku, a także wyłączono szkoły niepubliczne z obowiązku tworzenia rad szkół. Ustawa czeka teraz na podpis prezydenta.
Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej
Fot. gov.pl
