W Polsce istnieje wiele imion, które z biegiem lat nabrały drugiego znaczenia lub zaczęły funkcjonować przede wszystkim jako nazwiska. Jednym z nich jest imię Szczęsny – niezwykle rzadkie, a zarazem głęboko zakorzenione w historii. Według danych, obecnie nosi je zaledwie 68 mężczyzn w całym kraju. Choć brzmi znajomo, dla większości Polaków kojarzy się ono głównie z popularnym nazwiskiem, a nie samodzielnym imieniem.
Skąd pochodzi imię Szczęsny?
Imię Szczęsny pojawiło się na ziemiach polskich już w XV wieku. Wywodzi się od staropolskiego słowa „szczęsny”, oznaczającego „szczęśliwy”. Jest to rodzimy odpowiednik łacińskiego imienia Feliks, które również niesie ze sobą pozytywne znaczenie – ten, któremu sprzyja los. W dawnej Polsce imię to było nadawane stosunkowo często, szczególnie wśród szlachty i mieszczaństwa. Z czasem jednak zaczęło tracić na popularności, ustępując miejsca innym formom, takim jak Feliks czy Szczęsnowit.
Dlaczego imię jest mylone z nazwiskiem?
Głównym powodem, dla którego Szczęsny jest dziś postrzegane jako nazwisko, jest jego powszechność w tej roli. Nazwisko Szczęsny nosi w Polsce około 15 tysięcy osób, co sprawia, że w codziennym odbiorze dominuje właśnie ta funkcja. Dodatkowo, w mediach często pojawiają się osoby publiczne o tym nazwisku – jak choćby znany piłkarz Wojciech Szczęsny. To utrwala w społeczeństwie przekonanie, że Szczęsny to przede wszystkim nazwisko, a nie imię.
Moda na staropolskie imiona
W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania dawnymi, słowiańskimi imionami. Rodzice coraz chętniej wybierają dla swoich dzieci takie imiona jak Mieszko, Dobromir, Zbigniew czy właśnie Szczęsny. Choć w przypadku Szczęsnego popularność wciąż jest niska, można zauważyć pewne ożywienie – w 2022 roku imię to nadano 4 chłopcom, co jest wzrostem w porównaniu do lat poprzednich.
„Imię Szczęsny to prawdziwy skarb polskiej tradycji. Niestety, przez lata zostało wyparte przez swoje nazwiskowe odpowiedniki. Mam nadzieję, że moda na staropolskie imiona sprawi, że znów zacznie być chętnie wybierane” – mówi dr hab. Katarzyna Kowalczyk, językoznawczyni z Uniwersytetu Warszawskiego.
Szczęsny w kulturze i historii
Warto przypomnieć, że imię Szczęsny pojawia się w polskiej literaturze i historii. Jednym z najbardziej znanych przedstawicieli był Szczęsny Potocki, magnat i polityk z XVIII wieku, choć w jego przypadku imię często występowało w formie „Szczęsny” jako drugie imię lub przydomek. Dziś imię to można znaleźć także w dokumentach parafialnych i księgach metrykalnych z dawnych wieków.
Podsumowując, Szczęsny to imię z bogatą historią i pięknym znaczeniem. Jego niska popularność wynika głównie z pomyłek językowych, ale dla miłośników tradycji może być doskonałym wyborem. Jeśli trend powrotu do słowiańskich korzeni się utrzyma, być może za kilka dekad Szczęsny znów będzie częściej słyszane na placach zabaw i w urzędach.
Foto: images.pexels.com
