Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) od lat są przedmiotem gorących debat politycznych i ekonomicznych. Najnowsze dane dostarczają jednak twardych argumentów dla zwolenników kapitałowego filaru emerytalnego. Z raportu przygotowanego przez Analiz Online wynika, że w ciągu ostatnich 12 lat OFE osiągały średnioroczną stopę zwrotu (IRR) na imponującym poziomie 13 procent. Ten wynik nie tylko przebija tradycyjne metody oszczędzania, ale stawia pod znakiem zapytania efektywność repartycyjnego systemu zarządzanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Liczby, które mówią same za siebie
Przeanalizowanie okresu dwunastu lat pozwala na wyciągnięcie miarodajnych wniosków, uwzględniających różne koniunktury na rynkach finansowych – od hossy po okresy załamania, takie jak kryzys pandemiczny. Średnioroczny zwrot na poziomie 13% to rezultat znacznie przewyższający zarówno waloryzację środków na kontach i subkontach w ZUS, jak i wyniki wielu popularnych funduszy inwestycyjnych oraz kluczowych indeksów rynkowych.
Ten rezultat przewyższył nie tylko wskaźniki waloryzacji kont i subkont w ZUS, ale również wyniki wybranych funduszy i indeksów rynkowych – podkreśla raport Analiz Online.
Oznacza to, że kapitał powierzony przez uczestników OFE był zarządzany w sposób generujący realny, znaczący wzrost wartości, co w długim horyzoncie czasowym ma kluczowe znaczenie dla wysokości przyszłej emerytury.
Porównanie z systemem repartycyjnym
Podstawowa różnica między OFE a ZUS polega na mechanizmie działania. System prowadzony przez ZUS ma charakter repartycyjny – składki obecnie pracujących finansują emerytury obecnych rencistów. OFE zaś opierają się na zasadzie kapitałowej, gdzie indywidualne składki są inwestowane na rynkach finansowych, a ich wartość rośnie (lub maleje) wraz z wynikami tych inwestycji. Prezentowane dane jasno wskazują, że w analizowanym okresie mechanizm kapitałowy okazał się niezwykle efektywny.
Należy pamiętać, że wysokość przyszłej emerytury z OFE zależy od kilku czynników: wysokości zgromadzonego kapitału, długości okresu oszczędzania oraz właśnie stopy zwrotu osiąganej przez fundusz. Dlatego tak istotne są długoterminowe wyniki inwestycyjne, które teraz, po ponad dekadzie, można rzetelnie ocenić.
Kontekst reform i przyszłość oszczędzania
OFE, wprowadzone w 1999 roku, przeszły burzliwą historię, w tym częściową likwidację i przekazanie znaczącej części środków do ZUS w ramach tzw. „bezpieczników” w 2014 roku. Mimo tych zmian, dla milionów Polaków pozostały one ważnym elementem planu emerytalnego. Obecne wyniki mogą ożywić dyskusję o roli kapitału prywatnego w zabezpieczeniu emerytalnym.
Eksperci wskazują, że tak dobre wyniki OFE są pochodną m.in. długoterminowej ekspozycji na akcje spółek notowanych na giełdzie, które historycznie oferują wyższe stopy zwrotu niż obligacje czy lokaty bankowe, choć wiążą się z większym ryzykiem. Zarządzający funduszami, pomimo ograniczeń i regulacji, zdołali w omawianym okresie wykorzystać potencjał rynków dla dobra przyszłych emerytów.
Co dalej z emeryturami Polaków?
Dane z raportu stawiają przed decydentami i obywatelami ważne pytania o przyszłość systemu emerytalnego w Polsce. W obliczu starzejącego się społeczeństwa i rosnącego obciążenia systemu repartycyjnego, efektywne, długoterminowe inwestowanie może być jednym z kluczy do utrzymania godziwych świadczeń na emeryturze.
Dla indywidualnych uczestników OFE jest to sygnał, by aktywnie śledzić sytuację swojego funduszu i w miarę możliwości rozważyć uzupełnianie oszczędności emerytalnych o dodatkowe, dobrowolne formy, takie jak Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) czy Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). Wyniki po 12 latach pokazują bowiem, że dobrze zarządzany kapitał ma szansę znacząco poprawić komfort życia na jesieni życia.
Foto: i.wpimg.pl
