Rolnicy, których gospodarstwa odczuły skutki drożejących nawozów i paliwa, mogą liczyć na nową formę pomocy publicznej. Rada Ministrów zatwierdziła rozporządzenie przygotowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które uruchamia nadzwyczajne wsparcie finansowe obsługiwane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).
Skąd kryzys na rynku nawozów i paliw
Powodem interwencji państwa jest gwałtowny wzrost cen surowców energetycznych i nawozów mineralnych, wywołany niestabilną sytuacją na Bliskim Wschodzie. Zakłócenia w globalnym handlu oraz drożejąca ropa naftowa bezpośrednio przełożyły się na koszty prowadzenia produkcji rolnej w Polsce. Jak podkreślają przedstawiciele resortu rolnictwa, wzrost kosztów zakupu podstawowych środków do produkcji stał się jednym z najpoważniejszych obciążeń dla gospodarstw w bieżącym sezonie.
Łączna pula środków i źródła finansowania
Na realizację programu przeznaczono około 858 mln zł. Finansowanie pochodzi z dwóch źródeł:
- 66,6 mln euro (ok. 286 mln zł) z budżetu Unii Europejskiej,
- 572,4 mln zł z budżetu państwa, co ma zwiększyć skalę udzielanej pomocy.
Kto i na jakich zasadach otrzyma wsparcie
Program obejmuje dwa obszary: zakup nawozów mineralnych oraz oleju napędowego wykorzystanego do produkcji rolnej. Kluczowy jest okres zakupu – od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r.
W przypadku nawozów wysokość dopłaty zostanie obliczona jako iloczyn liczby zakupionych ton oraz różnicy między ceną zakupu a średnią ceną danego nawozu w IV kwartale poprzedniego roku. Maksymalne wsparcie nie może przekroczyć 500 zł na hektar powierzchni upraw zatwierdzonych do podstawowego wsparcia dochodów i obejmie nie więcej niż 300 hektarów. O tego typu pomoc mogą ubiegać się mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność rolniczą.
Wsparcie do oleju napędowego ustalono na poziomie 0,52 zł za litr. Mogą o nie wnioskować wszyscy rolnicy, którym w 2026 r. przyznano zwrot podatku akcyzowego. Limit dostępnej pomocy będzie powiązany z decyzją o zwrocie akcyzy zawartej w cenie paliwa.
Jak i kiedy składać wnioski
Nabór wniosków prowadzony będzie wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem strony ARiMR. Termin składania aplikacji jest krótki – od 1 do 23 października 2026 r. Do wniosku trzeba będzie dołączyć m.in. faktury potwierdzające zakup nawozów i oleju napędowego.
W sytuacji, gdy łączna kwota wnioskowanej pomocy przekroczy dostępne środki, wysokość wsparcia zostanie proporcjonalnie zmniejszona według określonego współczynnika. Nowe przepisy mają wejść w życie z dniem następującym po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
„Projekt przewiduje uruchomienie dodatkowego wsparcia dla rolników, którzy ponieśli wyższe koszty zakupu oleju napędowego i nawozów” – czytamy w komunikacie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (źródło: gov.pl).
Dla porównania, w poprzednich latach podobne mechanizmy pomocowe dla rolników, związane z rekompensatami za wzrost cen paliw i nawozów, były uruchamiane m.in. po wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 r., kiedy to koszty nawozów wzrosły nawet o kilkadziesiąt procent w skali roku. Wówczas również stosowano rozwiązania oparte na fakturach zakupowych i limitach powierzchniowych. Eksperci rynku rolnego zwracają uwagę, że kluczowa dla skuteczności programu będzie sprawna weryfikacja wniosków przez ARiMR oraz terminowe wypłaty, które mogą istotnie poprawić płynność finansową gospodarstw przed końcem roku.
