Zasady usuwania drzew i wywrotów w 2026 roku
W 2026 roku przepisy Ustawy o ochronie przyrody nadal będą precyzyjnie określać, kiedy właściciel posesji może legalnie usunąć drzewo lub wywrót. Kluczowe znaczenie ma obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm od ziemi. Dla większości gatunków drzew, jeśli obwód przekracza 80 cm, konieczne jest zgłoszenie do gminy. W przypadku krzewów granica wynosi 25 m² powierzchni. Wywroty, czyli drzewa przewrócone przez wiatr, również podlegają regulacjom – ich usunięcie bez zgłoszenia może skutkować karą, jeśli nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla życia lub mienia.
Kary za nielegalną wycinkę
Za samowolne usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia grozi administracyjna kara pieniężna. Wysokość kary oblicza się na podstawie obwodu pnia i stawek za centymetr, które w 2026 roku mogą wynosić od 150 do 500 zł za każdy centymetr obwodu. Oznacza to, że za drzewo o obwodzie 100 cm kara może sięgnąć nawet 50 000 zł. Dodatkowo, jeśli wycinka narusza przepisy lokalnego planu zagospodarowania przestrzennego, kary mogą być jeszcze wyższe. Warto pamiętać, że urzędnicy często nakładają obowiązek nasadzeń zastępczych, co generuje dodatkowe koszty.
Jak legalnie usunąć drzewo?
Aby uniknąć kar, należy przede wszystkim sprawdzić, czy drzewo podlega ochronie. W 2026 roku nadal obowiązują wyjątki – bez zgłoszenia można usunąć drzewa owocowe, gatunki inwazyjne (np. czeremchę amerykańską) oraz martwe drzewa, które zagrażają bezpieczeństwu. W przypadku wywrotu, jeśli drzewo blokuje dostęp do posesji lub zagraża budynkowi, można je usunąć natychmiast, ale w ciągu 7 dni należy powiadomić gminę. Eksperci radzą, aby przed wycinką zrobić zdjęcia i skonsultować się z urzędem – w wielu gminach działa bezpłatna infolinia lub punkt konsultacyjny.
Konieczność zgłoszenia do gminy
Jeśli drzewo spełnia kryteria obwodu, należy złożyć wniosek o zgodę na usunięcie. W 2026 roku proces ten może być uproszczony dzięki cyfryzacji usług – wiele gmin umożliwia złożenie wniosku przez internet. Po zgłoszeniu urząd ma 14 dni na wydanie decyzji. Warto podkreślić, że nawet jeśli zgłoszenie zostanie odrzucone, właściciel może odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego. Statystyki pokazują, że w 2024 roku około 15% wniosków zostało odrzuconych ze względów ekologicznych, np. gdy drzewo stanowiło siedlisko chronionych ptaków.
„Przepisy o wycince drzew są często mylące, dlatego przed podjęciem działań warto skorzystać z porady prawnej lub specjalisty z zakresu ochrony środowiska” – mówi dr inż. Anna Kowalska, ekspertka ds. zieleni miejskiej.
Podsumowując, kluczem do uniknięcia kar jest staranne zapoznanie się z obowiązującymi progami obwodu oraz terminowe zgłaszanie planowanych działań. W 2026 roku warto również śledzić lokalne uchwały, ponieważ gminy mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia, np. dla drzew pomnikowych.
Foto: images.pexels.com
