Nowe możliwości dla posiadaczy gruntów
Decyzja Trybunału Konstytucyjnego z maja 2023 roku otworzyła przed właścicielami nieruchomości drogę do ubiegania się o odszkodowania za bezumowne korzystanie z ich gruntów przez przedsiębiorstwa przesyłowe. Oznacza to, że każdy, na czyjej działce znajdują się słupy energetyczne, transformatory czy inne urządzenia infrastruktury, może teraz domagać się rekompensaty za lata użytkowania bez odpowiedniej umowy.
Według ekspertów, wysokość możliwych do uzyskania kwot może być zróżnicowana. W przypadku małych działek w gminach wiejskich mogą to być sumy rzędu kilku tysięcy złotych, natomiast w przypadku gruntów o dużej wartości położonych w atrakcyjnych lokalizacjach miejskich, roszczenia mogą sięgać nawet kilkuset tysięcy lub kilku milionów złotych. Jak podkreśla adwokat Anna Kowalska, specjalizująca się w prawie cywilnym, kluczowe znaczenie ma okres, przez który firma przesyłowa korzystała z nieruchomości bez tytułu prawnego, a także stawki czynszu rynkowego w danym regionie.
Jakie kroki podjąć?
Eksperci radzą, aby przed złożeniem wniosku o odszkodowanie dokładnie udokumentować obecność urządzeń przesyłowych na działce, np. poprzez zdjęcia oraz mapy geodezyjne. Następnie należy skontaktować się z odpowiednim przedsiębiorstwem, np. operatorem sieci elektroenergetycznej, i złożyć pisemne żądanie zawarcia umowy lub wypłaty odszkodowania. W przypadku braku porozumienia, sprawę można skierować do sądu cywilnego. Warto pamiętać, że przedawnienie roszczeń wynosi 10 lat, ale w przypadku ciągłego bezumownego korzystania termin ten może być liczony od momentu zakończenia naruszenia.
W ostatnich miesiącach obserwuje się wzrost liczby spraw dotyczących odszkodowań za słupy przesyłowe. Przykładowo, w województwie mazowieckim odnotowano kilkanaście pozwów, z czego część zakończyła się ugodami na korzyść właścicieli gruntów. Zdaniem rzecznika praw obywatelskich, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi istotny krok w kierunku ochrony praw własności, która wcześniej bywała pomijana w relacjach z dużymi korporacjami.
Warto podkreślić, że podobne regulacje funkcjonują już w innych krajach Unii Europejskiej, np. w Niemczech, gdzie operatorzy sieci są zobowiązani do płacenia stałych opłat za użytkowanie gruntów. Polskie przepisy, choć jeszcze nie w pełni dopracowane, dają teraz realne narzędzia do egzekwowania należności.
Foto: images.pexels.com
