Rada Ministrów zaakceptowała projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym, którego autorem jest Minister Finansów i Gospodarki. Celem regulacji jest domknięcie luk w funkcjonowaniu tzw. opłaty cukrowej oraz uporządkowanie zasad jej poboru.
Kto obecnie płaci, a kto będzie płacił
Dziś ustalenie podmiotu zobowiązanego do wniesienia opłaty bywa kłopotliwe. Obowiązek może bowiem ciążyć na sprzedawcy dostarczającym napoje do sklepu detalicznego, na przedsiębiorcy prowadzącym sprzedaż detaliczną, a nawet na podmiocie zamawiającym wyprodukowanie napoju. W praktyce konieczne jest prześledzenie całego łańcucha dostaw, co rodzi spory interpretacyjne.
Po zmianach ciężar opłaty zostanie przeniesiony na sam początek tego łańcucha. Płacić mają producenci, importerzy, firmy nabywające napoje w ramach obrotu wewnątrzwspólnotowego oraz podmioty zlecające wytworzenie napoju według własnej receptury.
Nowe pojęcie: „pierwsza sprzedaż”
Dotychczasowe określenia „wprowadzenie na rynek” i „sprzedaż detaliczna” zostaną zastąpione jednolitym terminem „pierwsza sprzedaż”. Definicja obejmie nie tylko transakcje kupna-sprzedaży, lecz także darowizny, wydanie, przekazanie czy zużycie napojów na potrzeby działalności gospodarczej, reprezentacji i reklamy. Wyjątek stanowią darowizny kierowane do organizacji pożytku publicznego na cele charytatywne.
Jak liczyć cukier
Projekt jednoznacznie rozstrzyga sposób naliczania opłaty. Podstawą ma być łączna zawartość cukrów – zarówno tych dodanych, jak i naturalnie obecnych w produkcie – wykazana w informacji o wartości odżywczej na opakowaniu.
Z opłaty wyłączone zostaną dwie grupy napojów:
- mieszaniny wody z sokiem owocowym lub warzywnym, o ile nie zawierają dodanych cukrów, substancji słodzących, kofeiny ani tauryny,
- nektary z owoców o wysokiej kwasowości, jeśli poziom cukrów nie przekracza 13 g na 100 ml i nie dodano do nich substancji słodzących, kofeiny ani tauryny.
Zwrot opłaty za napoje eksportowane
Nowe przepisy przewidują również mechanizm zwrotu opłaty cukrowej od napojów wywożonych poza granice Polski. To rozwiązanie zbliżone do stosowanego w akcyzie, gdzie eksporterzy mogą odzyskać zapłacony podatek.
Kiedy zmiany wejdą w życie
Regulacja zacznie obowiązywać pierwszego dnia miesiąca przypadającego po upływie pół roku od publikacji w Dzienniku Ustaw. Opłata cukrowa funkcjonuje w polskim systemie od 2021 roku i budziła zastrzeżenia przedsiębiorców głównie ze względu na niejasny podział obowiązków. Projekt ma te wątpliwości rozwiać.
