Przełom w szkołach specjalnych: samorząd uczniowski dla wszystkich
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt rozporządzenia, który ma znieść obowiązujące od lat ograniczenie. Do tej pory przepisy nie pozwalały na tworzenie samorządów uczniowskich w szkołach specjalnych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Dotyczyło to również specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych oraz ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych.
Nowe regulacje mają to zmienić. Po ich wejściu w życie placówki objęte zmianą będą miały pół roku na uchwalenie pierwszego regulaminu samorządu uczniowskiego. To krok, na który od dawna czekały organizacje działające na rzecz osób z niepełnosprawnościami, a także Rzecznik Praw Dziecka i Rzecznik Praw Obywatelskich.
Sprawczość i włączenie społeczne
Celem zmiany jest większe włączenie uczniów z niepełnosprawnościami w życie szkoły oraz wzmocnienie ich poczucia sprawczości. Jak podkreśla resort edukacji, wpisuje się to w szerszy kierunek reformy „Kompas Jutra”. Wzmacnianie sprawczości uczniów to również istotny element nowej podstawy programowej, która obowiązuje od roku szkolnego 2026/2027 – także w przypadku uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
„Zmiana odpowiada na postulaty organizacji działających na rzecz osób z niepełnosprawnościami, a także Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Praw Obywatelskich” – czytamy w komunikacie MEN.
Konsultacje publiczne i harmonogram
Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie typów szkół i placówek, w których nie tworzy się samorządu uczniowskiego, trafił właśnie do konsultacji publicznych. Potrwają one 30 dni – uwagi i opinie można zgłaszać do 2 listopada 2026 roku. Dokument wraz z uzasadnieniem i oceną skutków regulacji jest dostępny w Rządowym Procesie Legislacyjnym.
Warto przypomnieć, że samorząd uczniowski to organ, który w polskim systemie oświaty działa na podstawie ustawy Prawo oświatowe. Jego głównym zadaniem jest reprezentowanie interesów uczniów, współdecydowanie o sprawach szkoły oraz organizowanie życia kulturalnego i społecznego. Dotychczasowe wyłączenie szkół specjalnych z tego mechanizmu było krytykowane przez ekspertów jako sprzeczne z ideą edukacji włączającej, promowanej m.in. przez Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, którą Polska ratyfikowała w 2012 roku.
Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej
Fot. gov.pl
