W Bratysławie odbyło się spotkanie ministrów energii państw Grupy Wyszehradzkiej, w którym uczestniczył także unijny komisarz ds. energii Dan Jørgensen. Polskę reprezentował minister energii Miłosz Motyka. Głównymi tematami rozmów były koszty energii, konkurencyjność europejskiego przemysłu, bezpieczeństwo dostaw oraz kształt transformacji energetycznej po 2030 roku.
Wspólna deklaracja czterech państw
Szefowie resortów energii Polski, Czech, Słowacji i Węgier podpisali dokument wyznaczający priorytety dalszej współpracy i wspólnego działania na forum Unii Europejskiej. Jak podkreślił Motyka, V4 potrafi dziś współpracować wokół konkretnych interesów i wspólnie zabiegać o rozwiązania na poziomie europejskim.
„Nie chcemy Europy, w której wysokie ceny energii stają się barierą dla rozwoju. Chcemy Europy, która produkuje, inwestuje i skutecznie konkuruje na świecie” – powiedział w Bratysławie minister Miłosz Motyka.
ETS i ceny energii pod lupą
Jednym z kluczowych wątków była potrzeba ograniczenia wysokich kosztów energii i poprawy warunków funkcjonowania europejskich przedsiębiorstw, zwłaszcza w sektorach energochłonnych. Ministrowie wskazali na znaczenie rozwiązań uwzględniających wpływ kosztów emisji CO2 na ceny energii elektrycznej.
„Konieczna jest poważna dyskusja o przyszłości systemu ETS i jego wpływie na konkurencyjność przemysłu. Nie możemy ignorować faktu, że europejskie przedsiębiorstwa konkurują z producentami z państw, w których koszty energii i obciążenia regulacyjne są znacznie niższe” – zaznaczył Motyka.
W rozmowach poruszono także kwestie wsparcia dla przemysłu energochłonnego, rozwoju energetyki jądrowej i równego dostępu do finansowania unijnego, a także uproszczeń regulacyjnych i ograniczenia obciążeń administracyjnych.
Postulaty zawarte w deklaracji
- niższe ceny energii – ograniczanie przyczyn wysokich cen, w tym wpływu zmienności cen uprawnień do emisji CO2,
- konkurencyjny przemysł – większa elastyczność w wykorzystaniu funduszy UE i zasad pomocy publicznej dla sektorów energochłonnych,
- bezpieczeństwo dostaw – dywersyfikacja źródeł i tras dostaw oraz rozwój połączeń transgranicznych,
- transformacja po 2030 r. – prostsze regulacje, neutralność technologiczna i równe traktowanie OZE oraz energetyki jądrowej, także w dostępie do finansowania,
- silniejsza współpraca regionalna – koordynacja stanowisk państw V4 w rozmowach z instytucjami UE.
Bezpieczeństwo energetyczne regionu
Motyka zwrócił uwagę, że Polska konsekwentnie inwestuje w infrastrukturę, która pozwoliła uniezależnić się od rosyjskich surowców, i jest gotowa wspierać bezpieczeństwo energetyczne regionu. Wymienił terminal LNG w Świnoujściu, Baltic Pipe oraz połączenia transgraniczne dywersyfikujące dostawy gazu. Polska zwiększa możliwości importu gazu m.in. dzięki budowie terminalu FSRU w Gdańsku i przygotowaniom do realizacji drugiej jednostki. Rozwijana jest też infrastruktura naftowa i magazynowa, w tym Naftoport i bazy paliw. Krajowy system paliwowy przygotowywany jest do integracji z rurociągami NATO, co wzmacnia logistyczne bezpieczeństwo Sojuszu na wschodniej flance.
„Nie będzie bezpieczeństwa państw bez bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne to zdywersyfikowane dostawy, niezależność technologiczna i niskie ceny energii, także dla przemysłu” – podkreślił minister.
Wizyta w elektrowni jądrowej Mochovce
Program wizyty na Słowacji objął również elektrownię jądrową Mochovce. Delegacje państw V4 zapoznały się z inwestycją i stanem przygotowań do uruchomienia czwartego bloku oraz z doświadczeniami Słowacji w rozwoju energetyki jądrowej.
„Powinniśmy stawiać na energetykę jądrową – to gwarancja stabilnych dostaw wtedy, gdy pogodozależne źródła nie pracują. To odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na energię” – mówił Motyka.
Polska przygotowuje budowę pierwszej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu. Projekt zakłada trzy reaktory AP1000 o łącznej mocy około 3,75 GW. Prace budowlane mają rozpocząć się w 2028 r., a uruchomienie pierwszego bloku planowane jest na 2036 r. Równolegle prowadzone są przygotowania do drugiej elektrowni. Polska i Słowacja należą do Europejskiego Sojuszu Jądrowego.
Wspólny głos regionu
Spotkanie w Bratysławie potwierdziło znaczenie współpracy Polski, Czech, Słowacji i Węgier w sprawach kosztów energii, bezpieczeństwa dostaw i przyszłych regulacji unijnych. Koordynacja stanowisk ma pomóc w skuteczniejszym przedstawianiu potrzeb regionu w europejskiej debacie energetycznej.
Źródło: Ministerstwo Energii
Fot. gov.pl
