Hołd dla architekta zwycięstwa 1920 roku
W poniedziałek 26 października 2026 roku przed siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w Warszawie uroczyście odsłonięto pomnik generała broni Tadeusza Jordan-Rozwadowskiego. Monument powstał z inicjatywy Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Sztabu Generalnego WP i ma upamiętniać pierwszego szefa polskiego sztabu oraz jego wkład w rozwój rodzimej myśli wojskowej.
W ceremonii uczestniczyli wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, wiceministrowie Paweł Bejda i Stanisław Wziątek, szef Sztabu Generalnego WP gen. Wiesław Kukuła wraz z kadrą dowódczą Sił Zbrojnych RP. Obecni byli także potomkowie i rodzina generała, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych oraz kombatanci.
„Dzień zwycięstwa prawdy nad kłamstwem”
Szef MON nazwał wydarzenie szczególnym momentem, w którym prawda zatriumfowała nad kłamstwem, a pamięć o bohaterze doczekała się godnego miejsca w stolicy, którą obronił. Jak podkreślił, pomnik stanął przed sztabem, którego Rozwadowski był twórcą, po 106 latach od Bitwy Warszawskiej.
„To jest dzień szczególny, to jest dzień zwycięstwa prawdy nad kłamstwem, dobra nad złem, wolności nad zniewoleniem, demokracji nad autorytaryzmem” – powiedział Władysław Kosiniak-Kamysz.
Wicepremier przypomniał rodowe tradycje Rozwadowskich, obecnych w powstaniu listopadowym i styczniowym, oraz edukacyjną drogę generała – rozwój kompetencji matematycznych i inżynierskich, które zaowocowały manewrem pod Gorlicami, gdzie zastosował współdziałanie piechoty i artylerii z naprzemiennym ostrzałem, później wpisane do regulaminów najważniejszych armii Europy.
Niezłomny w lipcu 1920 roku
Według szefa MON w krytycznym momencie lipca 1920 roku, gdy wielu wątpiło, Rozwadowski stanął na czele Sztabu Generalnego, a od 12 sierpnia faktycznie przejął dowodzenie nad całością Wojska Polskiego. Kluczowym aktem miał być rozkaz numer 10 000 z 10 sierpnia 1920 roku, który zmienił strukturę sił i odwrócił losy Bitwy Warszawskiej oraz wojny polsko-bolszewickiej.
Tragiczny los po zamachu majowym
Gen. Wiesław Kukuła zwrócił uwagę, że życie generała jest także symbolem dylematów, które nie powinny dotyczyć żadnego dowódcy. W czasie zamachu majowego w 1926 roku Rozwadowski pozostał wierny przysiędze i opowiedział się po stronie legalnych władz, za co trafił do więzienia. Zmarł 18 października 1928 roku, wyniszczony trudnymi warunkami osadzenia.
„Dumny jestem z faktu, iż ten pomnik będzie namacalnym dowodem, że te podłe wysiłki poszły na marne” – zaznaczył gen. Wiesław Kukuła, odnosząc się do prób wymazania pamięci o generale.
Pierwszy szef Sztabu Generalnego
Tadeusz Jordan-Rozwadowski w październiku 1918 roku został mianowany przez Radę Regencyjną pierwszym szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Zorganizował od podstaw naczelne organy dowodzenia armii i koordynował działania na frontach walk o granice odradzającej się Rzeczypospolitej. W szczycie wojny polsko-bolszewickiej, jako szef Sztabu Generalnego i szef sztabu Naczelnego Wodza, był głównym architektem i współautorem planów operacyjnych Bitwy Warszawskiej, które doprowadziły do rozgromienia wojsk bolszewickich na przedpolach stolicy i znad Wieprza.
Źródło: Ministerstwo Obrony Narodowej
Fot. gov.pl
