Geologiczna zagadka sprzed miliardów lat
Najnowsze badania naukowców rzucają nowe światło na historię rotacji naszej planety. Przez długi czas uważano, że długość doby na Ziemi stopniowo, lecz nieprzerwanie, się wydłużała na skutek oddziaływania grawitacyjnego Księżyca. Najnowsze analizy danych geologicznych sugerują jednak zupełnie inny scenariusz.
Okazuje się, że rotacja Ziemi nie zwalniała jednostajnie, lecz zatrzymała się na długie geologiczne epoki
Co mówią skały?
Geolodzy, badając rytmiczne warstwy osadowe w skałach sprzed około 1,4 do 2,4 miliarda lat, odkryli niezwykły wzór. Warstwy te, zwane warwami, powstają w cyklach rocznych i rejestrują liczbę dni w roku. Analiza tych „skamieniałych kalendarzy” ujawniła, że przez około miliard lat liczba dni w roku pozostawała niemal stała, oscylując wokół 420. Oznacza to, że długość pojedynczego dnia musiała wynosić wtedy około 19 godzin.
Dlaczego rotacja się zatrzymała?
Naukowcy proponują wyjaśnienie tej zagadki, które wiąże się z rezonansem atmosferycznym. W tamtym okresie dzień słoneczny mógł zrównać się z naturalnym okresem rezonansu atmosfery Ziemi. Gdy te dwa cykle się zsynchronizowały, siły pływowe Księżyca, które normalnie spowalniają obrót planety, mogły zostać zrównoważone przez efekt „popychania” ze strony rozgrzanej, ruchomej atmosfery. To doprowadziło do miliardowej letniej „przerwy” w wydłużaniu się doby.
Konsekwencje dla klimatu i życia
Stabilna, 19-godzinna doba przez tak długi czas musiała mieć fundamentalny wpływ na procesy klimatyczne i ewolucję życia. Krótszy dzień oznaczał szybszą cyrkulację atmosfery, co mogło skutkować innymi wzorcami wiatru i opadów. Dla organizmów fotosyntetyzujących stały, niezmienny rytm światła i ciemności stworzył wyjątkowo stabilne warunki do rozwoju.
To odkrycie nie tylko zmienia nasze rozumienie przeszłości Ziemi, ale także podkreśla złożoność interakcji między ruchem obrotowym planety, jej atmosferą i satelitą. Pokazuje, że ewolucja układu Ziemia-Księżyc była znacznie bardziej dynamiczna i pełna niespodzianek, niż sądziliśmy.
Foto: www.unsplash.com
