Rada Ministrów zaakceptowała projekt nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Nowe przepisy mają uregulować kwestię pieczy współdzielonej, czyli naprzemiennej opieki nad dzieckiem sprawowanej przez oboje rodziców po rozstaniu. Nadrzędną zasadą pozostaje dobro dziecka, które będzie głównym kryterium przy orzekaniu o pieczy.
Piecza współdzielona zamiast dotychczasowych niejasności
Obecnie polskie prawo nie zawiera jednoznacznej definicji pieczy współdzielonej, co prowadzi do rozbieżnych orzeczeń sądów w podobnych sprawach. Projekt ma to zmienić. Zgodnie z nowymi regulacjami piecza współdzielona oznacza, że oboje rodzice posiadający władzę rodzicielską sprawują bieżącą opiekę nad dzieckiem naprzemiennie, w powtarzających się okresach. Okresy te nie muszą być równej długości.
Sąd będzie w pierwszej kolejności rozważał tę formę opieki – zarówno w sprawach rozwodowych i separacyjnych, jak i w sytuacji, gdy rodzice żyją w rozłączeniu. Jak podkreśla resort sprawiedliwości, zmiany odpowiadają na przemiany społeczne i rosnące zaangażowanie obojga rodziców w wychowanie dzieci. Po rozstaniu dziecko powinno mieć możliwość utrzymywania bliskiej relacji zarówno z matką, jak i ojcem.
Ochrona dziecka i kryteria orzekania
Projekt kładzie duży nacisk na bezpieczeństwo najmłodszych. Sąd, rozstrzygając o władzy rodzicielskiej i kontaktach, będzie musiał ustalić, czy dziecko jest chronione przed przemocą domową. Nowe przepisy wzmacniają także ochronę dzieci przed przemocą oraz mają usprawnić postępowania sądowe w sprawach rodzinnych.
Dodatkowo projekt wskazuje na obowiązek rodziców do ochrony prywatności i wizerunku dziecka. Dotyczy to również publikowania zdjęć, filmów i informacji o dziecku w internecie oraz mediach społecznościowych – zjawiska określanego jako sharenting.
Wprowadzone zostają jasne kryteria orzekania o pieczy współdzielonej. Sąd będzie musiał dokładniej zbadać okoliczności istotne dla prawidłowego funkcjonowania takiej opieki, m.in. czy rodzice są w stanie zapewnić dziecku odpowiednie warunki sprawowania pieczy i wychowania oraz czy proponowany sposób opieki będzie zgodny z potrzebami dziecka.
Miejsce pobytu dziecka
Jeżeli sąd nie zdecyduje o pieczy współdzielonej, a obojgu rodzicom będzie przysługiwała władza rodzicielska, ustali miejsce pobytu dziecka w aktualnym miejscu zamieszkania jednego z rodziców. Ma to zapobiegać jednostronnym zmianom miejsca pobytu dziecka, które mogłyby ograniczyć jego kontakt z drugim rodzicem.
Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
