Home / Społeczeństwo / Agnieszka Kosowicz: Jesteśmy zmęczeni i pomagamy. Bo jest taka potrzeba [wywiad]

Agnieszka Kosowicz: Jesteśmy zmęczeni i pomagamy. Bo jest taka potrzeba [wywiad]

2026-06-18 16:06

Rzecznictwo w cieniu politycznego wrzasku

W rozmowie z Małgorzatą Łojkowską, Agnieszka Kosowicz, prezeska Polskiego Forum Migracyjnego, opowiada o trudnej sytuacji migrantów w Polsce i wyzwaniach, przed którymi stoją organizacje pomocowe. Mimo zmęczenia i braku spektakularnych sukcesów, Kosowicz podkreśla, że nie można rezygnować z działań na rzecz praw człowieka.

Polityka migracyjna bez konsultacji

Kosowicz zwraca uwagę, że rząd przyjął strategię migracyjną na lata 2025–2030 bez przeprowadzenia konsultacji publicznych. Pod presją organizacji zorganizowano wprawdzie wysłuchanie obywatelskie, ale nie wpłynęło ono znacząco na ostateczny kształt dokumentu. Podobnie było z projektem ustawy wygaszającej pomoc obywatelom Ukrainy – organizacje otrzymały go przed Wigilią z czterodniowym terminem na odniesienie się. Mimo protestów ponad 60 organizacji, większość uwag nie została uwzględniona.

Zmęczenie nie oznacza obojętności

Kosowicz przyznaje, że społeczeństwo jest zmęczone pomaganiem, ale nie oznacza to, że jest nieżyczliwe. Dowodem na to jest zbiórka, która w trzy tygodnie przyniosła blisko 2 miliony złotych. „Jesteśmy zmęczeni i pomagamy. Bo jest taka potrzeba” – mówi. Środki te są przeznaczane na wsparcie osób w najtrudniejszej sytuacji, zwłaszcza seniorów i matek z dziećmi, które zostały pozbawione pomocy w wyniku zmian prawnych.

Deportacje i pushbacki – rozbieżność narracji z rzeczywistością

Kosowicz krytykuje rządową narrację dotyczącą deportacji i sytuacji na granicy polsko-białoruskiej. Wskazuje, że władze twierdzą, iż deportacje są zgodne z prawem, tymczasem zdarzały się przypadki deportacji do Afganistanu mimo decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zakazujących ich. Podobnie pushbacki – rząd zapewnia, że nie są stosowane wobec osób w szpitalach, ale organizacje mają wiedzę o takich przypadkach.

Brak debaty o migracji

Prezeska PFM podkreśla, że w Polsce brakuje merytorycznej debaty na temat migracji. Politycy skupiają się na straszeniu migrantami, a nie na realnych korzyściach, jakie przynoszą oni gospodarce. Tymczasem raporty wskazują, że obecność Ukraińców pozytywnie wpływa na rozwój gospodarczy, a wiele sektorów, jak rolnictwo czy opieka, jest od nich uzależnionych.

Agresja wobec migrantów

Kosowicz zwraca uwagę na wzrost agresji wobec migrantów, zwłaszcza po pobiciu 16-letniego chłopaka na moście w Warszawie. Reakcja polityków była minimalna, co może być odebrane jako przyzwolenie na takie zachowania. Według raportów, przypadki mowy nienawiści i ataków wzrosły o 60%, a tylko kilkanaście procent ofiar zgłasza przemoc.

Jak prowadzić rzecznictwo?

Kosowicz uważa, że kluczowe jest systematyczne i cierpliwe działanie, oparte na doświadczeniu. Ważne jest, aby nie dać się wyrzucić z debaty publicznej i konsekwentnie przypominać o prawach człowieka. Mimo braku natychmiastowych efektów, takie działania mają sens – pokazują alternatywną perspektywę i budują świadomość społeczną.