Początek wiosny w Polsce w 2024 roku charakteryzuje się wyjątkową zmiennością, co potwierdzają zarówno obserwacje synoptyków, jak i najnowsze modele prognostyczne. Po okresie marcowych przebłysków ciepła, kwiecień przynosi wyraźny chłód i niestabilność atmosferyczną. Eksperci podkreślają, że taka sytuacja jest typowa dla okresu przejściowego, jednak w tym roku dynamika procesów atmosferycznych jest szczególnie wysoka.
Sezonowe prognozy kluczem do zrozumienia trendów
Aby wyjść poza horyzont kilkudniowych prognoz, meteorolodzy na całym świecie sięgają po modele sezonowe. Trzy najważniejsze ośrodki, których analizy są brane pod uwagę dla Europy Środkowej, to amerykańska Narodowa Służba Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA), europejskie Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF) oraz polski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Ich najnowsze symulacje, choć różniące się w szczegółach, wskazują na wspólny, szerszy trend na najbliższe miesiące.
Chłodny i zmienny kwiecień
Wszystkie modele są zgodne co do charakteru pierwszej połowy kwietnia. Przeważać będą układy niskiego ciśnienia znad Atlantyku i północy Europy, które będą napędzać chłodne i wilgotne masy powietrza polarnego morskiego. Oznacza to częste opady deszczu, a w wyższych partiach kraju także deszczu ze śniegiem lub śniegu. Temperatury maksymalne w wielu regionach utrzymają się w przedziale 5-10°C, a nocami możliwe są przymrozki, zwłaszcza przy wyżowym wyżeniu i wypromieniowaniu ciepła.
Przełomowa druga połowa maja
Pierwsze wyraźne sygnały na zmianę cyrkulacji atmosferycznej pojawiają się w prognozach na drugą połowę maja. Model NOAA, często uznawany za wiodący w prognozach sezonowych, wskazuje na wzrost prawdopodobieństwa utrzymywania się wyżów barycznych nad Europą Środkową. To klasyczny scenariusz zapowiadający początek stabilnej, słonecznej i coraz cieplejszej aury. Synoptycy spodziewają się, że okres między 20 a 31 maja może przynieść pierwsze, prawdziwie letnie dni z temperaturą sięgającą lub nawet przekraczającą 25°C.
Prognoza na początek lata: czy czekają nas upały?
Wstępne prognozy na czerwiec, opracowywane przez ECMWF, rysują obraz typowego, europejskiego początku lata. Przewiduje się, że średnia miesięczna temperatura powietrza w całej Polsce będzie powyżej normy wieloletniej z lat 1991-2020. Nie jest to jeszcze zapowiedź długotrwałych, ekstremalnych upałów, które często związane są z napływem gorącego powietrza zwrotnikowego znad Afryki. Raczej można spodziewać się okresów stabilnej, słonecznej pogody z temperaturą w ciągu dnia w przedziale 25-30°C, przeplatanych krótkimi, burzowymi ochłodzeniami.
„Modele sezonowe nie służą do przewidywania konkretnej pogody w konkretny dzień. Ich siłą jest wskazywanie prawdopodobieństwa odchyleń temperatury i opadów od normy w skali całego miesiąca. Obecne wskazania na cieplejszy niż średnio czerwiec są dość wyraźne, co daje podstawy do ostrożnego optymizmu miłośników ciepła” – komentuje ekspert ds. modelowania pogodowego.
Czynniki wpływające na dokładność
Należy pamiętać, że prognozy sezonowe obarczone są znaczną niepewnością. Na ich kształt ogromny wpływ mają globalne zjawiska, takie jak oscylacja południowa El Niño/La Niña, czy temperatury powierzchniowe oceanów. Aktualnie słabnące zjawisko El Niño może sprzyjać większej zmienności pogodowej w Europie. Ponadto, lokalne układy burzowe czy krótkotrwałe zmiany cyrkulacji, których modele miesięczne nie są w stanie uchwycić, mogą znacząco modyfikować rzeczywisty przebieg pogody.
Podsumowując, po kapryśnym i chłodnym początku wiosny, prognozy amerykańskich i europejskich ośrodków dają nadzieję na wyraźną poprawę aury w drugiej połowie maja. Pierwsze, letnie dni i noce z temperaturą powyżej 15°C są bardzo prawdopodobne pod koniec tego miesiąca. Czerwiec natomiast rysuje się jako miesiąc cieplejszy niż zwykle, co może oznaczać wcześniejszy start prawdziwie letniej pogody, choć z typowymi dla początku lata burzami. Ostateczny obraz sezonu letniego 2024 wyklaruje się dopiero w kolejnych aktualizacjach modeli w nadchodzących tygodniach.
Foto: images.iberion.media
