Eskalacja napięcia na Bliskim Wschodzie, a zwłaszcza bezpośrednie starcia między Iranem a koalicją pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych i Izraela, odcisnęły już wyraźne piętno na światowej gospodarce. Jak wynika z najnowszych szacunków agencji Reutera, straty poniesione przez międzynarodowe korporacje sięgają co najmniej 25 miliardów dolarów. To kwota, która obrazuje skalę zakłóceń w funkcjonowaniu rynków i łańcuchów dostaw.
Analitycy zwracają uwagę, że głównym źródłem problemów są gwałtownie rosnące ceny surowców energetycznych. Ropa naftowa, której notowania w ostatnich tygodniach wielokrotnie przekraczały psychologiczną barierę 100 dolarów za baryłkę, winduje koszty produkcji i transportu. Dodatkowo, niepewność geopolityczna paraliżuje decyzje inwestycyjne, a wiele firm wstrzymuje realizację długoterminowych projektów. Sektor logistyczny boryka się z opóźnieniami w dostawach, szczególnie tych kluczowych komponentów, które wytwarzane są w regionie Zatoki Perskiej.
W ocenie ekspertów, konsekwencje mogą być odczuwalne przez wiele miesięcy, nawet jeśli uda się wygasić bezpośrednie działania zbrojne. Przykładem jest choćby branża chemiczna i petrochemiczna, która w dużym stopniu uzależniona jest od irańskich i arabskich dostawców. Już teraz część europejskich zakładów rozważa czasowe wstrzymanie produkcji ze względu na brak surowców. Z kolei przewoźnicy lotniczy i morscy wprowadzają dodatkowe opłaty paliwowe, co bezpośrednio przekłada się na ceny towarów w sklepach.
Historycznie, konflikty na Bliskim Wschodzie zawsze wywoływały wstrząsy na globalnych rynkach. Kryzys naftowy z lat 70., wojna w Zatoce Perskiej w 1991 roku, czy też interwencja w Iraku w 2003 roku – każdy z tych epizodów prowadził do wzrostu inflacji i spowolnienia gospodarczego. Obecna sytuacja jest jednak o tyle groźniejsza, że nakłada się na wciąż nie w pełni odbudowane po pandemii łańcuchy dostaw oraz trwającą wojnę w Ukrainie. Jak podkreślają analitycy z Międzynarodowego Funduszu Walutowego, łączne ryzyko dla światowego PKB może sięgnąć nawet 1,5 punktu procentowego w skali roku.
W odpowiedzi na rosnące ceny energii, rządy wielu państw rozważają uruchomienie rezerw strategicznych oraz wprowadzenie tymczasowych dopłat dla najbardziej narażonych sektorów gospodarki. Jednocześnie przedsiębiorcy apelują o dywersyfikację źródeł zaopatrzenia i przyspieszenie inwestycji w odnawialne źródła energii. Zdaniem ekonomistów, obecny kryzys może stać się impulsem do głębokich zmian strukturalnych, które uniezależnią gospodarki od niestabilnych regionów świata.
Foto: images.pexels.com
