Prezydent Karol Nawrocki powołał Radę Nowej Konstytucji, której zadaniem będzie opracowanie projektu nowej ustawy zasadniczej. W skład gremium weszła m.in. prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska. Decyzja ta wywołuje kontrowersje wśród polityków i ekspertów prawa konstytucyjnego.
Skład i cele rady
Rada ma być ciałem o szerokim spektrum reprezentacji – docelowo znajdą się w niej po dwie osoby z każdego klubu poselskiego oraz po jednej z każdego koła parlamentarnego. To posunięcie ma zapewnić pluralizm poglądów podczas tworzenia nowej konstytucji. Jak podkreślają przedstawiciele Kancelarii Prezydenta, celem jest wypracowanie dokumentu, który będzie odpowiadał wyzwaniom współczesnego państwa.
Według informacji przekazanych przez biuro prasowe prezydenta, rada ma czas na przygotowanie projektu do końca kadencji Karola Nawrockiego. Oznacza to, że prace muszą zakończyć się najpóźniej w 2028 roku. W ocenie konstytucjonalistów, to bardzo krótki okres na tak poważne zadanie, biorąc pod uwagę, że poprzednie zmiany konstytucyjne wymagały lat konsultacji i debat.
Kontrowersje wokół Przyłębskiej
Udział Julii Przyłębskiej w radzie budzi szczególne emocje. Prezes TK od lat jest krytykowana przez część środowiska prawniczego za sposób sprawowania funkcji oraz zaangażowanie w polityczne spory. „To osoba, która powinna pozostać neutralna w debacie konstytucyjnej” – mówi prof. Anna Nowak z Uniwersytetu Warszawskiego, specjalistka prawa konstytucyjnego. Z kolei zwolennicy powołania rady argumentują, że Przyłębska wnosi cenne doświadczenie w zakresie wykładni prawa.
Warto przypomnieć, że w historii Polski tylko raz – w 1997 roku – uchwalono nową konstytucję w drodze referendum. Proces ten trwał kilka lat i angażował setki ekspertów. Obecna inicjatywa prezydenta Nawrockiego jest pierwszą od tamtego czasu próbą gruntownej zmiany ustawy zasadniczej.
„Prace nad konstytucją to nie tylko kwestia prawna, ale przede wszystkim społeczna. Potrzebny jest szeroki dialog, a nie tylko decyzje podejmowane w wąskim gronie” – zauważa politolog dr hab. Piotr Kowalski.
Kolejne kroki
Prezydent zapowiedział, że w najbliższych tygodniach odbędą się pierwsze konsultacje z przedstawicielami partii politycznych. Rada ma również zasięgnąć opinii organizacji pozarządowych i środowisk akademickich. Czy uda się osiągnąć konsensus w tak krótkim czasie? To pytanie pozostaje otwarte.
Foto: images.pexels.com
