Komisja Wenecka – organ doradczy Rady Europy ds. prawa konstytucyjnego – opublikowała opinię dotyczącą kompetencji Prezydenta RP w zakresie odbierania ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Dokument powstał na wniosek Komisji Monitorującej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, która zajmuje się wypełnianiem obowiązków i zobowiązań przez państwa członkowskie.
Główne wnioski opinii
Zgodnie z ustaleniami Komisji, ślubowanie sędziego TK może zostać złożone w formie „zastępczej” – bez fizycznej obecności Prezydenta, ale z zachowaniem wszystkich wymaganych elementów przysięgi. Ślubowanie musi być złożone w określonej formie, po należytej weryfikacji jego wykonania, a następnie przekazane Prezydentowi RP w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
Komisja podkreśliła, że Prezydent powinien zapewnić wykonanie przepisów regulujących odebranie ślubowania bez zbędnej zwłoki i nie może przypisywać sobie uprawnień kontrolnych, które nie zostały mu przyznane w polskim prawie. W procedurze powoływania sędziów TK uprawnienia kontrolne ma – zgodnie z Konstytucją – wyłącznie Sejm.
Kontekst i stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości
Opinia uwzględnia porównanie kompetencji Prezydenta w różnych polskich procedurach nominacyjnych, w tym przy powoływaniu sędziów sądów powszechnych, oraz rozwiązania stosowane w innych państwach. Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło swoje stanowisko podczas spotkania online z członkami Komisji 15 września, a uwagi resortu zostały przekazane również w formie pisemnej.
W odniesieniu do innych powołań sędziowskich Komisja rekomenduje zapewnienie kandydatom procedury wolnej od wszelkiej arbitralności.
Opinia Komisji, przygotowana przez niekwestionowane europejskie autorytety prawnicze, potwierdza nasze dotychczasowe stanowisko – Prezydent RP nie ma prawa do kontrolowania wyboru dokonanego przez Sejm, a tym bardziej nie może paraliżować objęcia funkcji przez nowych sędziów TK poprzez odmowę przyjęcia ślubowania.
Resort sprawiedliwości wskazał, że złożenie ślubowania w formie „zastępczej” jest całkowicie uprawnione i zgodne z polską Konstytucją.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
