System grantowy w obliczu rewolucji AI
Przez lata procedury grantowe stawały się coraz bardziej skomplikowane, co faworyzowało organizacje z zasobami na profesjonalne przygotowanie wniosków. Jak wskazuje analiza opublikowana na portalu ngo.pl, generatywna sztuczna inteligencja wyrównała szanse, umożliwiając mniejszym podmiotom tworzenie poprawnych formalnie i językowo aplikacji. W efekcie rośnie liczba wniosków spełniających kryteria, ale maleje ich zróżnicowanie – sama poprawność przestaje być czynnikiem różnicującym.
Nowe kryteria oceny: od dokumentu do dowodu społecznego
W odpowiedzi na te zmiany, organizatorzy konkursów przesuwają akcent z jakości opisu na rzeczywiste zakorzenienie społeczne. Coraz większe znaczenie mają takie wskaźniki jak skala zaangażowania wolontariuszy, trwałość partnerstw lokalnych czy zdolność do mobilizacji społeczności. Jak podkreślają autorzy artykułu, „konkursy grantowe przesuwają się od logiki 'dobrze napisanego projektu’ do logiki 'wiarygodnie udokumentowanej praktyki społecznej’”.
Wideo i pitching zamiast formularzy
Kolejnym trendem jest odchodzenie od dominacji tekstu na rzecz materiałów wideo i prezentacji ustnych. Przykładem jest konkurs „Opowiedz…” realizowany w ramach programu „Działaj Lokalnie” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, który od ponad 20 lat promuje wideo-raportowanie. Do tej pory na etap ogólnopolski zgłoszono 1023 filmy, przyznano 76 nagród głównych i 66 wyróżnień. Organizatorzy zauważają, że grantobiorcy są już gotowi na szersze wykorzystanie wideo w procesie aplikacyjnym.
Równolegle rosną znaczenie formatów takich jak pitchingi i sesje pytań i odpowiedzi, znane ze środowiska startupowego. Według autorów, „to nie jest dekoracja. To powrót do podstawowego pytania: czy ci ludzie naprawdę wiedzą, co robią i czy potrafią kogoś do tego przekonać?”.
Przyszłość: autentyczność ponad narrację
Rozwój AI może więc doprowadzić do głębszej zmiany systemowej – przesunięcia punktu ciężkości z jakości narracji na jakość realnych relacji społecznych. W efekcie konkursy grantowe przyszłości będą testem zdolności do budowania i utrzymywania wspólnot, a nie umiejętności pisania projektów. „Ostatecznie w centrum oceny może ponownie znaleźć się to, co przez lata było trudne do uchwycenia w formularzach: autentyczność działania, trwałość współpracy i realny wpływ społeczny” – konkludują autorzy.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
