Wspólne działania na rzecz najmłodszych
1 lipca 2026 roku w Senacie RP odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka i Praworządności, poświęcone projektowi „Radca prawny dla dziecka – krajowy system ochrony praw dziecka w kontekście neuroróżnorodności i niepełnosprawności”. Inicjatywa ta, wspierana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, ma na celu stworzenie ogólnopolskiej sieci certyfikowanych radców prawnych specjalizujących się w ochronie praw dzieci.
Ponadresortowe porozumienie
W spotkaniu uczestniczyli m.in. Wiceminister Sprawiedliwości Sławomir Pałka, Wicemarszałek Senatu, przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak oraz Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk. Obecni byli także liczni reprezentanci organizacji społecznych i środowisk naukowych. Jak podkreślił wiceminister Pałka, resort jest otwarty na rekomendacje i chce przekuć wnioski z debaty w konkretne przepisy i standardy, aby prawo działało w praktyce, a nie tylko na papierze.
Ogólnopolska sieć wyspecjalizowanych pełnomocników
Głównym punktem posiedzenia była prezentacja założeń projektu Krajowej Izby Radców Prawnych (KIRP), który zakłada utworzenie stabilnego systemu certyfikowanych radców prawnych wyspecjalizowanych w ochronie praw dziecka. System ma zapewnić rodzinom i dzieciom w kryzysie bezpłatny dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej w obszarach takich jak edukacja, ochrona zdrowia oraz rzetelne traktowanie przed organami państwowymi. Celem jest odciążenie rodzin od barier biurokratycznych i skrócenie czasu dochodzenia sprawiedliwości.
Podmiotowe podejście do dziecka
W trakcie dyskusji akcentowano potrzebę wdrożenia standardu „dostępności podmiotowej” dziecka, wynikającego z Konwencji o prawach dziecka. Nowy model zakłada traktowanie małoletnich jako podmiotów, a nie przedmiotów procedur prawnych. Wymaga to dostosowania przestrzeni sądowej, form wsparcia oraz języka komunikacji prawnej do percepcji dziecka. Uczestnicy zgodnie zapowiedzieli szeroką współpracę nad wypracowaniem standardów certyfikacji prawników, szkoleń dla kadr pedagogicznych oraz procedur międzyresortowych.
Kampania „Zrozumieć – Pomóc”
Uzupełnieniem tych działań jest długofalowa kampania Ministerstwa Sprawiedliwości „Zrozumieć – Pomóc”, która integruje wiedzę prawniczą, psychologiczną i doświadczenia osób neuroróżnorodnych. Jej celem jest eliminowanie barier sensorycznych i komunikacyjnych w sądach i prokuraturach. Kluczowe założenia obejmują: jasną komunikację w prostym języku, przewidywalność procedur, ograniczenie bodźców sensorycznych, obiektywną ocenę zachowań (np. stimów) oraz zapewnienie wsparcia i elastyczności, jak przerwy czy narzędzia sensoryczne. Projekt opiera się na ustawie o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
