Warsztaty o przyszłości sektora obywatelskiego
Podczas X Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych odbyły się warsztaty poświęcone budowaniu odporności organizacji pozarządowych. Zorganizowały je Fundacja Huba, Inicjatywa Wschód oraz Centrum Reform i Solidarności. Uczestnicy nie słuchali wykładów, lecz aktywnie pracowali – najpierw mapując zagrożenia, a następnie szukając rozwiązań infrastrukturalnych.
Mapa zagrożeń
Uczestnicy zapisywali na karteczkach obawy dotyczące przyszłości sektora. Pojawiły się klastry tematyczne: finansowanie i struktura sektora, prawo i represje, wojna i Polexit, polaryzacja społeczna, cyberbezpieczeństwo, a także kryzys zdrowia psychicznego i atomizacja organizacji. Jedna z uczestniczek zauważyła, że problemy „coraz więcej organizacji, coraz mniej pieniędzy” oraz tworzenie organizacji wyłącznie dla dotacji to objawy tej samej choroby – urynkowienia działalności społecznej.
Doświadczenie Inicjatywy Wschód
Dominika z Fundacji Inicjatywa Wschód podzieliła się historią kryzysu zdrowia psychicznego w swojej organizacji po wyborach w 2023 roku. Organizacja, która wcześniej wspierała przyszłych ministrów, spotkała się z zamkniętymi drzwiami. Zamiast kontynuować walkę, zdecydowała się na rok regeneracji i opracowanie „Planu na pokolenia”. Jak podkreśliła: „Zamiast walczyć z wiatrakami, postawiłyśmy na opiekę”.
Wnioski z badań
Organizatorzy przeprowadzili 30 wywiadów z liderami sektora. Wskazano na skumulowaną presję budżetową, nierówności geograficzne, rządy skrajnej prawicy oraz trend ustaw o „zagranicznych agentach”. Mocną stroną sektora jest rzecznictwo i ekspertyza, słabszą – organizowanie siły społecznej i infrastruktura łącząca organizacje.
Infrastruktura odporności
Prowadząca zaproponowała metaforę autostrady – infrastruktura społeczna sama nie prowadzi kampanii, ale obniża koszty działania organizacji. Podkreśliła, że nie powstaje spontanicznie, wymaga inwestycji. Uczestnicy w grupach wypracowali konkretne rozwiązania: zmiany legislacyjne, centra kryzysowe dual-use, sieci wsparcia psychologicznego, dywersyfikację finansowania, solidarność praktyczną oraz cyberbezpieczeństwo.
Rekomendacje
Autorzy sesji apelują o inwestowanie w infrastrukturę przed kryzysem, wzmacnianie istniejących struktur, wprowadzenie wsparcia psychologicznego do sektora, budowanie solidarności, dywersyfikację finansowania oraz dbanie o wiedzę organizacyjną i cyberbezpieczeństwo. Podkreślają też prawo do zatrzymania się – opieka jest warunkiem skuteczności.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
