8 września 2026 roku Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB) opublikował polski raport z międzynarodowego badania PISA 2025. W edycji tej wzięło udział 91 krajów i regionów, a łącznie przebadano ponad 760 tysięcy uczniów. Polskę reprezentowało 7103 piętnastolatków z 217 szkół, a testy przeprowadzono między 3 marca a 25 kwietnia 2025 roku.
Wyniki pokazują, że polscy uczniowie znaleźli się w gronie najlepszych w Europie pod względem rozumowania w naukach przyrodniczych, umiejętności matematycznych i rozumienia czytanego tekstu. Średni wynik w naukach przyrodniczych wyniósł 495 punktów, przy średniej UE wynoszącej 476 i OECD – 482. W matematyce Polska uzyskała 484 punkty (UE – 460, OECD – 463), a w czytaniu – 482 punkty (UE – 451, OECD – 461). Wśród krajów Unii Europejskiej lepsze wyniki od polskich osiągnęli jedynie Estończycy i Finowie w naukach przyrodniczych, Estończycy w matematyce oraz Estończycy i Irlandczycy w czytaniu.
Minister Edukacji Barbara Nowacka, komentując wyniki, podkreśliła, że są one istotnym sygnałem nie tylko dla Polski, ale dla całej Europy. „Polska utrzymuje wysoką pozycję na tle państw Unii Europejskiej i udało się wyhamować niekorzystne tendencje, ale to nie znaczy, że możemy uznać sytuację za dobrą” – powiedziała. Dodała również, że przed polską edukacją stoi jeszcze wiele pracy, a kryzys edukacyjny dotyka wielu krajów. Minister zaznaczyła, że projekt reformy „Kompas Jutra” był tworzony z uwzględnieniem danych z badań IBE-PIB, a stabilność systemu oświaty jest kluczowa dla powodzenia zmian. „Gdy do szkoły wchodzi konflikt polityczny, jego skutki odczuwają przede wszystkim uczniowie, nauczyciele i rodzice” – podkreśliła.
Raport ujawnia również niepokojące zjawiska. W porównaniu z poprzednią edycją z 2022 roku wyniki polskich uczniów nie zmieniły się istotnie, jednak na świecie widoczny jest trend spadkowy. W Polsce odsetek uczniów o najniższych umiejętnościach (poniżej poziomu 2.) wynosi 20% w naukach przyrodniczych, 26% w matematyce i 24% w czytaniu. Najlepiej wypadają licealiści, najsłabiej – uczniowie branżówek, gdzie aż 71% osiąga najniższe poziomy w matematyce.
Nowością w PISA 2025 jest dziedzina innowacyjna – uczenie się w cyfrowym świecie. Polscy uczniowie uzyskali w niej 507 punktów, co przewyższa średnią UE (492) i OECD (500). Jednak raport zwraca uwagę na nadmierne korzystanie z urządzeń cyfrowych w szkole: 75% uczniów deklaruje rozproszenie przez nie podczas lekcji, a 62% odczuwa przymus bycia online. Co więcej, polscy uczniowie częściej niż rówieśnicy używają chatbotów AI do nauki (55% przynajmniej raz w tygodniu).
Niepokojące są też dane dotyczące dobrostanu. Polscy 15-latkowie deklarują niski poziom zadowolenia z życia, a wskaźnik wytrwałości plasuje Polskę na ostatnim miejscu wraz ze Słowenią. Tylko 64% uczniów czuje przynależność do szkoły, a 63% uważa, że szkoła nie przygotowała ich do dorosłego życia. Wysokie są również wskaźniki absencji i spóźnień.
Pełny raport dostępny jest na stronach IBE-PIB oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej
Fot. gov.pl
