Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje projekt ustawy wprowadzającej bon senioralny – nowe narzędzie mające ułatwić codzienne funkcjonowanie osobom powyżej 65. roku życia. W przeciwieństwie do wcześniejszych zapowiedzi, bon nie będzie wypłacany w formie gotówki, lecz stanowić będzie pakiet usług opiekuńczych i asystenckich, koordynowanych przez lokalne samorządy.
Jak będzie działać bon senioralny?
Zgodnie z założeniami, bon ma być przyznawany na podstawie kryterium dochodowego – nie każdy senior automatycznie uzyska do niego prawo. Usługi obejmą m.in. pomoc w codziennych czynnościach, takich jak zakupy, sprzątanie czy przygotowywanie posiłków, a także wsparcie w kontaktach z instytucjami. Samorządy będą odpowiedzialne za weryfikację wniosków oraz organizację świadczeń – mogą je realizować samodzielnie lub zlecać organizacjom pozarządowym i firmom opiekuńczym.
Kontekst demograficzny i wyzwania
Polska należy do krajów europejskich o najszybciej starzejącym się społeczeństwie. Według danych GUS, w 2023 roku odsetek osób w wieku 65+ wynosił około 18,5%, a prognozy wskazują, że do 2050 roku może przekroczyć 30%. System opieki długoterminowej jest obecnie niewydolny – brakuje miejsc w domach pomocy społecznej, a opieka domowa często spoczywa na rodzinach, które nie mają odpowiedniego wsparcia finansowego ani organizacyjnego. Eksperci od lat postulują wprowadzenie rozwiązań systemowych, które odciążą rodziny i zapewnią seniorom godne warunki życia.
Reakcje i wątpliwości
Pomysł bonu senioralnego budzi mieszane uczucia. Z jednej strony organizacje senioralne chwalą kierunek zmian, zwracając uwagę na potrzebę kompleksowej opieki. Z drugiej – pojawiają się obawy, że progi dochodowe mogą wykluczyć część osób o niskich, ale przekraczających limit emeryturach. Samorządowcy wskazują na konieczność zapewnienia odpowiednich środków finansowych i kadrowych, by nowy system nie stał się kolejnym obciążeniem dla gmin. Według wstępnych szacunków, wdrożenie programu może kosztować budżet państwa od 1 do 2 miliardów złotych rocznie.
– Bon senioralny to krok w dobrym kierunku, ale kluczowe będzie precyzyjne określenie kryteriów i źródeł finansowania. Bez tego system może okazać się niewydolny – komentuje dr Anna Kowalska, ekspertka ds. polityki społecznej z Uniwersytetu Warszawskiego.
Co dalej?
Projekt ustawy ma trafić do konsultacji społecznych w pierwszym kwartale 2025 roku. Rząd zapowiada, że bon senioralny może zacząć funkcjonować w 2026 roku, po przetestowaniu w wybranych gminach pilotażowych. Na razie nie są znane szczegółowe kwoty ani dokładne grupy docelowe – te mają zostać doprecyzowane w trakcie prac legislacyjnych.
Foto: images.pexels.com
