Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad warunkami higienicznymi w placówkach oświatowych w całym kraju. Jak wynika z danych GIS, w ewidencji organów PIS znajduje się 18 614 szkół. Przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027 oceną objęto 5 359 z nich, czyli 28,8 proc. wszystkich placówek. To wyraźnie więcej niż rok wcześniej, gdy skontrolowano 23,1 proc. szkół.
Powietrze i oświetlenie pod lupą
Inspektorzy sprawdzali przede wszystkim warunki panujące w salach lekcyjnych. Prawie wszystkie ocenione placówki zapewniają właściwą wentylację – nieprawidłowości wykryto tylko w jednej szkole. W 5 295 szkołach, czyli blisko 99 proc. skontrolowanych, sprawnie działająca wentylacja obejmuje ponad połowę pomieszczeń dla uczniów. Regularne przeglądy techniczne i sanitarne instalacji wentylacyjnych oraz klimatyzacyjnych prowadzi 99,9 proc. szkół, które je posiadają.
Istotne dla zdrowia uczniów jest także oświetlenie. Wyniki pomiarów natężenia światła sztucznego posiada 69,6 proc. skontrolowanych szkół, a wśród nich 90,6 proc. może pochwalić się prawidłowymi rezultatami.
Ile miejsca przypada na jednego ucznia?
Przepisy nie określają minimalnej powierzchni sali lekcyjnej na jednego ucznia, mimo to sanepid monitoruje tę kwestię. Z danych wynika, że w 68,4 proc. skontrolowanych szkół wszystkie sale zapewnią 2,5 m² na ucznia przy pełnym obłożeniu (rok wcześniej 69,4 proc.). W 19,9 proc. placówek taki standard spełni ponad połowa sal, w 5,7 proc. – od 25 do 50 proc. sal, a w 6 proc. – mniej niż jedna czwarta.
Szafki odciążą plecaki
Zbyt ciężki tornister może powodować bóle pleców, ograniczać pojemność płuc i prowadzić do wad postawy. Dlatego szkoły muszą zapewnić miejsce na podręczniki. W roku szkolnym 2026/2027 takie rozwiązanie będzie dostępne w 99 proc. skontrolowanych placówek. Indywidualne szafki dla uczniów zapewni 52,9 proc. szkół (rok wcześniej 47,8 proc.), szafy w salach lekcyjnych – 32,5 proc., a inne miejsca, np. parapety – 19,1 proc.
Sanitariaty i zaplecze sportowe
Standardy dostępności urządzeń sanitarnych spełnia blisko 98 proc. ocenionych szkół. Chodzi m.in. o co najmniej jedną umywalkę i jedną miskę ustępową na 20 dziewcząt oraz jedną umywalkę na 20 chłopców i jedną miskę ustępową z pisurem na 30 chłopców.
Zajęcia wychowania fizycznego na terenie szkoły będą prowadzone w sali gimnastycznej w 4 242 placówkach (79,2 proc.), na boisku szkolnym w 4 373 (81,6 proc.), a w sali rekreacyjno-zastępczej w 1 891 (35,3 proc.). Z obiektów poza placówką skorzysta dodatkowo 1 744 szkół, natomiast 152 placówki nie mają własnej infrastruktury sportowej i będą prowadzić WF wyłącznie poza szkołą. Zaplecze sanitarne przy blokach sportowych zapewni 74,7 proc. szkół, a czynne natryski – 56,7 proc. Pływalnie działają w 82 skontrolowanych placówkach.
Opieka zdrowotna i stomatologiczna
Gabinet profilaktyki zdrowotnej lub pomocy przedlekarskiej będzie dostępny w 78,6 proc. kontrolowanych szkół. W 3 999 placówkach działa on na wyłączność szkoły, a w 215 – wspólnie z inną jednostką. Dostęp do opieki stomatologicznej ma 61,8 proc. ocenionych szkół (rok wcześniej 59,3 proc.). Z gabinetu na terenie szkoły korzysta 12,4 proc. z nich, z gabinetu poza placówką na podstawie umowy – 70,8 proc., a z dentobusu – 17,1 proc.
Posiłki i woda pitna
Dożywianie prowadzić będzie 4 564 szkoły, czyli 85,2 proc. ocenionych placówek (rok wcześniej 87,3 proc.). Drugie śniadanie zapewni 10,1 proc. z nich, obiad jednodaniowy ze stołówki – 14,3 proc., dwudaniowy – 33,9 proc. Catering jednodaniowy zaoferuje 19,7 proc. szkół, a dwudaniowy – 22 proc.
Z wodociągu sieciowego będzie korzystać 5 235 szkół (97,7 proc.), natomiast własne ujęcie wody ma 125 placówek. Dostęp do wody pitnej zapewni uczniom blisko 75 proc. ocenionych szkół – poprzez poidełka (37,3 proc.), dzbanki (22,6 proc.) lub dystrybutory i inne rozwiązania (40,8 proc.).
Kontrole połączone z edukacją
Wakacyjne wizyty inspektorów nie ograniczały się do oceny stanu budynków. Dyrektorzy otrzymywali wskazówki dotyczące jakości wody, zapobiegania zakażeniom bakterią Legionella, eksploatacji wentylacji i klimatyzacji oraz ergonomii stanowisk pracy uczniów. Poruszano też temat profilaktyki zdrowotnej, w tym zapobiegania wszawicy, uzależnieniom, zakażeniom HPV i wirusowemu zapaleniu wątroby typu A. Przypomniano również o nowych przepisach dotyczących żywienia dzieci i młodzieży, obowiązujących od 1 września 2026 r.
Podsumowując, zdecydowana większość szkół została dobrze przygotowana do nowego roku szkolnego. Wyniki kontroli wskazują na poprawę infrastruktury, większą dostępność opieki zdrowotnej oraz rozwiązań podnoszących komfort codziennego funkcjonowania uczniów.
Źródło: Główny Inspektorat Sanitarny
Fot. gov.pl
