Pomimo że sezon wegetacyjny dla buraka cukrowego dopiero się rozpoczyna, a na wielu polach wschody roślin są jeszcze przed rolnikami, pojawiło się poważne zagrożenie. Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy (IOR-PIB) w Poznaniu ostrzega przed wyjątkowo wczesną aktywnością groźnego szkodnika – szarka komośnika (Asproparthenis punctiventris). Pierwsze osobniki zaczęły już opuszczać swoje zimowe kryjówki, co stanowi niepokojący sygnał dla plantatorów.
Co to za szkodnik i dlaczego jest groźny?
Szarek komośnik to chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, który stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla upraw buraka cukrowego w Polsce. Dorosłe owady oraz ich larwy żerują na roślinach, powodując znaczące straty w plonach i obniżając jakość technologiczną korzeni. Chrząszcze wygryzają dziury w liściach, natomiast larwy żerują na korzeniach, uszkadzając je i ułatwiając wnikanie patogenów chorobotwórczych.
Wczesne pojawienie się szkodnika, jeszcze przed wschodami roślin żywicielskich, jest sytuacją wyjątkową i wymaga od plantatorów wzmożonej czujności – podkreślają specjaliści z IOR-PIB.
Dlaczego w tym roku szkodnik pojawił się tak wcześnie?
Eksperci wskazują, że na przedwczesną aktywność szarka komośnika mogła wpłynąć łagodna zima oraz wczesna, ciepła wiosna. Takie warunki sprzyjają szybszemu wybudzaniu się owadów ze stanu diapauzy. Brak rośliny żywicielskiej w momencie opuszczania miejsc zimowania nie stanowi dla nich jednak długotrwałej przeszkody – chrząszcze są w stanie przetrwać pewien czas, żerując na chwastach z rodziny komosowatych, do której należy także burak, oczekując na wschody uprawy.
Zalecenia dla rolników
IOR-PIB rekomenduje plantatorom podjęcie następujących działań:
- Regularny i dokładny monitoring pól – już od momentu siewu należy systematycznie obserwować brzegi pól, miedze i miejsca, gdzie szkodnik mógł przezimować.
- Ocenę liczebności chrząszczy – przy użyciu żółtych naczyń lub poprzez bezpośrednie obserwacje. Próg zagrożenia to 1-2 chrząszcze na 1 mb. rzędu buraka.
- Bezzwłoczne wykonanie zabiegu ochrony roślin po przekroczeniu progu szkodliwości, z użyciem zarejestrowanych i zalecanych insektycydów.
- Walkę agrotechniczną – niszczenie chwastów, które są wczesnym pokarmem dla szkodnika, oraz głęboka orka pożniwna, która ogranicza przezimowanie.
Perspektywy na nadchodzący sezon
Wczesna aktywność szarka może zwiastować trudny sezon dla plantatorów buraka. Konieczne będzie ścisłe przestrzeganie zasad integrowanej ochrony roślin, łączącej metody agrotechniczne, biologiczne i chemiczne. Kluczowe jest odpowiednie zaplanowanie ochrony insektycydowej, z uwzględnieniem rotacji substancji aktywnych, aby zapobiec uodpornieniu się szkodnika. Eksperci przypominają również, że zdrowy, dobrze odżywiony i niezachwaszczony łan buraczany jest mniej podatny na uszkodzenia i lepiej znosi presję agrofagów.
Ostrzeżenie IOR-PIB jest jasnym sygnałem, że w ochronie roślin nie ma miejsca na bierność. Szybka i trafna reakcja na pierwsze sygnały obecności szkodnika może zdecydować o opłacalności całej uprawy. W obliczu zmian klimatycznych, które wpływają na fenologię i biologię agrofagów, rola instytutów badawczych w dostarczaniu aktualnych komunikatów i zaleceń dla praktyki rolniczej staje się coraz ważniejsza.
Foto: pliki.farmer.pl
