Stanowisko Polski na forum międzynarodowym
Podczas sobotniej sesji plenarnej Komisji Weneckiej, która odbyła się 13 czerwca 2026 roku, wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur przedstawił oficjalne stanowisko resortu wobec prezydenckiego projektu ustawy dotyczącego prawa do sądu. Projekt ten, zdaniem ministerstwa, narusza fundamentalne zasady prawa unijnego oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Zarzuty wobec projektu prezydenckiego
Dariusz Mazur podkreślił, że proponowane przepisy stawiają sędziów w trudnej sytuacji, grożąc im karą pozbawienia wolności do 5 lat za stosowanie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Projekt, zgłoszony przez prezydenta Karola Nawrockiego 19 lutego 2026 roku, został określony jako radykalna wersja tzw. „ustawy kagańcowej” z 2019 roku. Wiceminister zaznaczył, że tego samego dnia prezydent zawetował rządową nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, która miała na celu uregulowanie statusu tego organu.
Kryzys praworządności w ocenie Komisji Weneckiej
Podczas obrad omawiano projekt wspólnej opinii Komisji Weneckiej oraz Dyrekcji Generalnej ds. Praw Człowieka i Rządów Prawa Rady Europy. Wiceminister Mazur wyraził pełne poparcie dla wniosków zawartych w tym dokumencie, w szczególności dla rekomendacji, aby polskie władze nie kontynuowały prac nad prezydenckim projektem. Jak stwierdził, przyjęcie ustawy doprowadziłoby do pogłębienia kryzysu rządów prawa poprzez próbę zalegalizowania wadliwych powołań sędziowskich i zablokowania ich kontroli. Mechanizmy takie jak automatyczne uznawanie postawy sędziego za zrzeczenie się urzędu bez gwarancji procesowych zostały uznane za niedopuszczalne naruszenie zasady nieusuwalności sędziów.
Jednoznaczna rekomendacja
Komisja Wenecka sformułowała jednoznaczny wniosek, że władze polskie nie powinny przyjmować prezydenckiego projektu w żadnej części. Projekt ma bowiem na celu stworzenie tarczy ochronnej dla wadliwych powołań sędziowskich poprzez zneutralizowanie skutków wyroków europejskich trybunałów. Wiceminister Mazur podziękował Komisji za dotychczasowe zaangażowanie w proces przywracania praworządności w Polsce.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
