Zamknięcie cieśniny Ormuz przez Iran w marcu bieżącego roku wywołało falę niepokoju na światowych rynkach energetycznych. Początkowo wielu europejskich polityków i analityków traktowało to wydarzenie jako przejściowy szok, który nie wpłynie trwale na gospodarkę. Jednak po dwóch miesiącach staje się jasne, że skutki tej decyzji są znacznie głębsze i długotrwałe, co potwierdza w swoim komentarzu dla money.pl Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku.
Zmiana scenariusza wzrostu gospodarczego
Według Araka, zamknięcie cieśniny Ormuz nie tylko podniosło ceny ropy naftowej, ale także zmieniło fundamenty globalnego wzrostu gospodarczego. Wcześniejsze prognozy zakładały stabilizację cen surowców energetycznych w 2024 roku, jednak obecnie wiele instytucji finansowych, takich jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy, rewiduje swoje szacunki. Przykładowo, w raporcie z kwietnia 2024 roku MFW obniżył prognozę wzrostu PKB dla strefy euro o 0,5 punktu procentowego, wskazując na ryzyko związane z dostępem do energii.
Reakcje rynków i polityki
W odpowiedzi na kryzys, kraje Unii Europejskiej rozpoczęły przyspieszone działania mające na celu dywersyfikację źródeł energii. Niemcy, które wcześniej opierały się na rosyjskim gazie, zwiększyły import LNG z Kataru i Stanów Zjednoczonych. Podobne kroki podjęły Francja i Włochy, inwestując w infrastrukturę terminali LNG. Jednocześnie, według danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej, globalne zapasy ropy naftowej spadły o 15% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku, co potęguje presję na ceny.
„Zamknięcie cieśniny Ormuz to nie tylko problem Iranu i Bliskiego Wschodu, ale sygnał ostrzegawczy dla całego świata. Pokazuje, jak kruchy jest globalny system energetyczny i jak szybko może dojść do eskalacji ryzyka geopolitycznego” – zauważa Piotr Arak.
Długoterminowe skutki dla inwestorów
Dla inwestorów kluczowe jest zrozumienie, że obecna sytuacja może prowadzić do trwałego wzrostu kosztów produkcji w wielu sektorach. Przemysł chemiczny, transport lotniczy i morski oraz produkcja stali to branże szczególnie narażone na wahania cen energii. Analitycy Banku Światowego szacują, że jeśli cena ropy utrzyma się na poziomie powyżej 100 dolarów za baryłkę przez kolejne sześć miesięcy, globalna inflacja może wzrosnąć o dodatkowe 2–3 punkty procentowe.
W kontekście historycznym, podobne kryzysy, jak embargo naftowe z 1973 roku, pokazują, że skutki geopolitycznych zawirowań na rynku energii mogą być odczuwalne przez dekadę. Wówczas ceny ropy wzrosły czterokrotnie, co doprowadziło do recesji w wielu krajach rozwiniętych. Obecnie, mimo że gospodarki są bardziej zdywersyfikowane, skala globalnych powiązań handlowych sprawia, że ryzyko jest równie poważne.
Podsumowując, zamknięcie cieśniny Ormuz przez Iran to wydarzenie, które zmieniło długoterminowe perspektywy gospodarcze. Jak podkreśla Arak, świat może długo płacić za tę wojnę – nie tylko w postaci wyższych cen energii, ale także wolniejszego wzrostu i większej niestabilności politycznej. Decydenci muszą przygotować się na nową rzeczywistość, w której bezpieczeństwo energetyczne staje się priorytetem numer jeden.
Foto: images.pexels.com
