Kaucja dzieli Polaków: nadzieja na czystsze rzeki, ale edukacja kluczem

Polacy o systemie kaucyjnym – nadzieje i obawy

Najnowsze badanie EKObarometr, przeprowadzone przez SW Research na zlecenie Fundacji Czysta Rzeka, ujawnia, że system kaucyjny budzi w Polsce mieszane uczucia. Choć 46% respondentów uważa go za skuteczne narzędzie walki z zaśmiecaniem środowiska, to aż 31% wyraża sceptycyzm. Wyniki wskazują, że samo rozwiązanie finansowe nie wystarczy – konieczna jest równoległa edukacja ekologiczna.

Kobiety i mieszkańcy wsi bardziej optymistyczni

Z badania wynika, że kobiety częściej wierzą w skuteczność kaucji – 50% z nich popiera system, podczas gdy wśród mężczyzn odsetek ten wynosi 41%. Miejsce zamieszkania również ma znaczenie: na wsiach poparcie sięga 47%, a w dużych miastach (powyżej 200 tys. mieszkańców) spada do 43%. To pokazuje, że problem dzikich wysypisk jest bardziej odczuwalny poza metropoliami.

Pokoleniowe różnice w podejściu do kaucji

Zaskakujące są różnice między grupami wiekowymi. Najmłodsi (Pokolenie Z) są najbardziej sceptyczni – tylko 35% z nich wierzy w skuteczność kaucji, a jedynie 7% „zdecydowanie się zgadza”. Z kolei najstarsi (Baby Boomers) okazali się największymi optymistami – 58% popiera system, a 24% jest zdecydowanie na tak. Starsze pokolenia pamiętają czasy, gdy zwrot butelek był codziennością, co ułatwia im akceptację nowych przepisów.

Edukacja ekologiczna niezbędna

Izabela Sałamacha, edukatorka z Fundacji Czysta Rzeka, podkreśla: „Kaucja to doskonała finansowa motywacja, ale samo rozwiązanie nie wychowa świadomego konsumenta. Jeśli nie wytłumaczymy społeczeństwu, dlaczego zamykanie obiegu surowców jest kluczowe, kaucja pozostanie uciążliwym obowiązkiem”. Fundacja prowadzi programy edukacyjne, takie jak „Ekolekcje” i „Życie nad wodą”, które łączą systemowe rozwiązania z budowaniem empatii do natury.

Bariery i wyzwania systemu

Mimo optymizmu, badanie ujawnia liczne bariery. 24% Polaków irytuje konieczność magazynowania brudnych opakowań, 18% zniechęcają awarie automatów, a 15% narzeka na ich zbyt małą dostępność. Co ciekawe, 54% respondentów deklaruje, że podczas wycieczki zabierze pustą butelkę do domu, jeśli w pobliżu nie ma automatu. Tylko 8% przyznaje, że wyrzuciłoby ją w dzikim miejscu.

Konieczność zmiany pokoleniowej

Daniel Parol, prezes Fundacji Czysta Rzeka, zauważa: „Jest jeszcze za wcześnie na jednoznaczną ocenę systemu. Widzimy, że dzieci w Nowej Soli zbierają opakowania dla zysku, co dowodzi, że bodziec finansowy działa. Ale bez ciągłej edukacji nie zmienimy nawyków. Czeka nas długa droga, być może nawet zmiana generacyjna”. W kontekście walki z zanieczyszczeniem wód 46% respondentów uważa, że kluczowa jest edukacja i zmiana świadomości – same rozwiązania finansowe nie wystarczą.

Pełny raport EKObarometr zostanie opublikowany 16 czerwca na stronie www.ekobarometr.pl.

Źródło: ngo.pl

Fot. publicystyka.ngo.pl