Do Komisji Europejskiej trafił 30 września dziewiąty, ostatni już wniosek o płatność z Krajowego Planu Odbudowy. Jego wartość to ponad 55 mld zł, co odpowiada blisko jednej czwartej całego budżetu programu dla Polski. To domknięcie procesu aplikowania o unijne środki.
Pieniądze w drodze
Z 240 mld zł, które Polska ma do dyspozycji w ramach KPO, około 150 mld zł jest już w kraju. Kolejne 90 mld zł ma wpłynąć do końca roku. Środki z ósmego wniosku (34,5 mld zł) zasilą budżet na początku października, a pieniądze z ostatniego wniosku – po ocenie Komisji Europejskiej, która ma czas do 20 listopada – powinny trafić do Polski w grudniu.
Podsumowanie w Warszawie
Podczas konferencji podsumowującej wdrażanie KPO przedstawiciele resortów i beneficjenci mówili o efektach programu. Minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz stwierdziła, że mimo dwuletniego opóźnienia całość środków została zainwestowana, a KPO stało się motorem rozwojowym kraju. Według minister ok. 1,5 proc. wzrostu PKB wynika z inwestycji finansowanych z tego programu, co czyni Polskę liderem wzrostu gospodarczego w Europie. Podkreśliła też skalę: 1,2 mln podpisanych umów, inwestycje w energetykę, transport publiczny, kolej, żłobki, termomodernizację szkół oraz szybki internet, który dotarł także do najmniejszych miejscowości.
Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska wskazała, że jej resort zainwestował ponad 100 mld zł, m.in. w magazyny energii, sieci elektroenergetyczne i hub elektromobilności. Wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka zwrócił uwagę, że największą wartością KPO w obszarze cyfrowym jest skala równoległej modernizacji wielu elementów państwa, a nie pojedynczy projekt.
Wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jan Szyszko zaznaczył, że projekty będą trwać jeszcze latami, a niektóre dopiero się rozpoczną – jak budowa schronów z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, który Polska powołała jako pierwszy kraj w Europie. Z kolei wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak poinformował, że na transport przeznaczono blisko 26 mld zł, co wspiera modernizację kolei, dróg i portów oraz walkę z wykluczeniem komunikacyjnym.
Wiceminister rolnictwa Adam Nowak mówił o ponad 10 mld zł, które trafiły na wieś – na nowoczesne maszyny, wymianę pokryć dachowych i budowę silosów. Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk dodała, że podpisano umowy na blisko 1500 projektów w ochronie zdrowia, obejmujących nowy sprzęt, cyfrowe usługi i wzmocnienie kadr medycznych.
Bilans w liczbach
Do 28 września podpisano ponad 1 mln 137 tys. umów na kwotę przekraczającą 234 mld zł. Zrealizowano 54 reformy i osiągnięto 272 kamienie milowe weryfikowane przez Komisję Europejską. W ciągu dwóch lat przeprowadzono sześć rewizji KPO, które m.in. podwoiły nakłady na opiekę długoterminową, zwiększyły wsparcie dla rolników i gospodarki wodno-kanalizacyjnej oraz wprowadziły instrumenty kredytowe dla MŚP.
Wśród konkretnych efektów wymienia się: 35 tys. nowych miejsc w żłobkach (docelowo ok. 47 tys.), termomodernizację 552 budynków edukacyjnych, wsparcie 98 szpitali onkologicznych i 382 kardiologicznych, zakup ponad 1300 sztuk specjalistycznego sprzętu, 1908 autobusów i tramwajów, 525 pojazdów kolejowych, modernizację 583 km linii kolejowych, 15 obwodnic, likwidację 305 niebezpiecznych punktów na drogach, podciągnięcie szybkiego internetu do ponad 540 tys. lokali mieszkalnych, 465 tys. domów z wymienionym źródłem ciepła lub termomodernizacją, a także 735 tys. urządzeń cyfrowych dla szkół i ponad 521 tys. bonów na laptopy dla nauczycieli.
Energetyka i bezpieczeństwo
Z KPO finansowane są morskie farmy wiatrowe na Bałtyku – Baltic Power otrzymał 900 mln zł pożyczki, a Baltica 2 ponad 5,6 mld zł. Powstał też port instalacyjny w Gdańsku oraz zmodernizowano porty serwisowe w Łebie, Ustce i Darłowie. Na bezpieczeństwo i obronność wyodrębniono ponad 23,5 mld zł, m.in. na schrony, drogi ewakuacyjne i kolej dla mobilności wojskowej. W ramach programu MikroGLOB, dofinansowanego kwotą 484 mln zł, powstały cztery mikrosatelity obserwacyjne, z których pierwszy jest już na orbicie. Polska dołączyła również do europejskiego systemu IRIS, co zapewni dostęp do odpornej łączności satelitarnej.
„To nie jest koniec KPO. My go dzisiaj tylko podsumowujemy i możemy ze 100-procentową pewnością powiedzieć: udało się” – powiedział wiceminister Jan Szyszko.
Program, choć formalnie rozliczony, będzie jeszcze przez lata przynosił efekty w postaci realizowanych inwestycji.
Źródło: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
Fot. gov.pl
