W odpowiedzi na szerokie zainteresowanie społeczne Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało dwa dokumenty dotyczące dymisji dra Michała Sopińskiego ze stanowiska Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Decyzje pochodzą z 28 maja oraz 9 września 2026 roku.
Podstawy prawne i tryb odwołania
Odwołanie nastąpiło na mocy art. 432 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Jak wskazano w komunikacie, bezpośrednim powodem było rażące i uporczywe naruszanie przepisów. Przed podjęciem decyzji Minister zwrócił się o opinie do Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Trzy obszary zastrzeżeń
Resort wymienił trzy główne grupy ustaleń, które przesądziły o dymisji:
- Nieprawidłowości w przewodach doktorskich – Rada Doskonałości Naukowej wykryła poważne uchybienia proceduralne. Postępowania prowadziły nieuprawnione organy uczelni, co naruszało Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o właściwości. RDN musiała wznowić te procedury i przekazać sprawy innym uczelniom. Podważało to wiarygodność AWS jako jednostki uprawnionej do nadawania stopni naukowych.
- Działalność polityczna w mediach społecznościowych – dr Sopiński, pełniąc funkcję kierowniczą, regularnie i ostentacyjnie manifestował swoje poglądy polityczne. Stało to w sprzeczności z wymogiem neutralności politycznej, który obowiązuje władze uczelni związanej ze służbami mundurowymi. Resort podkreślił, że decyzja nie ogranicza prawa do prywatnych przekonań, lecz egzekwuje standardy właściwe dla eksponowanych stanowisk państwowych.
- Blokowanie organizacji aplikacji kuratorskiej – Rektor odmówił podpisania porozumienia z Prezesem Sądu Okręgowego w Warszawie, kwestionując jego umocowanie prawne. Działanie to, pozbawione podstaw prawnych, zagroziło sprawnemu szkoleniu aplikantów kuratorskich. Rektor nie miał prawa uzależniać realizacji zadań publicznych od własnych ocen ustrojowych.
Zdaniem Ministerstwa te incydenty nie były pojedynczymi pomyłkami, lecz tworzyły ciągły wzorzec naruszania zasad praworządności i apolityczności.
Autonomia akademicka a nadzór państwowy
Zgromadzony materiał dowodowy wskazał na systemowy problem w zarządzaniu placówką. Jako reprezentant AWS Rektor-Komendant ponosi pełną odpowiedzialność za zgodność działań uczelni z obowiązującym porządkiem prawnym. Ministerstwo przypomina, że autonomia szkół wyższych nie oznacza wyjęcia ich spod państwowego nadzoru – działania autonomiczne mogą odbywać się wyłącznie w ramach ustawowych. Praworządność, bezstronność i odpowiedzialność stanowią fundament funkcjonowania placówek kształcących kadry dla wymiaru sprawiedliwości.
Specyfika uczelni służb państwowych
Akademia Wymiaru Sprawiedliwości nie jest typową uczelnią – to placówka służb państwowych podlegająca resortowi sprawiedliwości. Łączy zadania dydaktyczno-naukowe z kluczową rolą w strukturze Służby Więziennej oraz całego systemu organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Dlatego od osoby zarządzającej Akademią wymaga się bezwzględnej apolityczności, pełnej praworządności oraz szczególnej dbałości o interes publiczny.
Jawność dokumentów
Opublikowane decyzje zostały zredagowane w zakresie danych dotyczących prywatności osób fizycznych niezwiązanych z pełnieniem funkcji publicznych, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dokumenty są dostępne na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
