W Polsce ponad milion osób z niepełnosprawnościami staje codziennie przed dylematem, który nie powinien istnieć: wybrać rentę czy rozwój zawodowy. Obecne przepisy skutecznie zniechęcają do pracy, ponieważ przekroczenie określonego progu dochodów oznacza utratę lub zmniejszenie świadczenia. To zjawisko, znane jako pułapka rentowa, dotyka setki tysięcy ludzi i marnuje ich potencjał.
Inicjatywa społeczna kontra bariery systemowe
W grudniu 2024 roku zawiązała się Społeczna Inicjatywa na rzecz likwidacji pułapki rentowej. Tworzy ją kilkadziesiąt organizacji pozarządowych, niezależni aktywiści oraz organizacje pracodawców. Jej główny postulat jest jasny: zniesienie limitów przychodu dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami.
W ostatnich miesiącach koalicja przygotowała obywatelski projekt ustawy, który ma zlikwidować ten problem. Obecnie trwają rozmowy z politykami i polityczkami, aby projekt trafił pod obrady Sejmu RP.
Samorządy mówią „tak”
Projekt zyskuje poparcie na szczeblu lokalnym. Wśród zwolenników znaleźli się m.in. Burmistrz Miasta Łaziska Górne, Burmistrz Gminy Radków, Urząd Miasta Częstochowa, Starosta Gliwicki, Wojewódzkie Społeczne Rady ds. Osób Niepełnosprawnych w Województwie Lubuskim i Zachodniopomorskim, Wójt Gminy Kolbudy, Wójt Gminy Domaszowice, Wójt Gminy Nędza, a także Urząd Miasta Sosnowiec i Wójt Gminy Trzcianne.
7 września 2026 roku przedstawiciele Inicjatywy wzięli udział w posiedzeniu Zespołu problemowego ds. ubezpieczeń społecznych Rady Dialogu Społecznego. To najważniejsze forum trójstronnego dialogu w Polsce, gdzie spotykają się przedstawiciele pracowników, pracodawców i rządu.
Kto tworzy koalicję?
W skład Inicjatywy wchodzą m.in. Fundacja Aktywizacja, Fundacja Avalon, Fundacja Blind&Proud, Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Konfederacja Lewiatan, Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami, Polski Związek Głuchych, Polski Związek Niewidomych, Pracodawcy RP oraz wiele innych organizacji i niezależnych aktywistów.
Na czym polega pułapka rentowa?
To mechanizm, w którym osoba pobierająca rentę z tytułu niepełnosprawności ryzykuje jej częściową lub całkowitą utratę po przekroczeniu określonego limitu zarobków. W efekcie aż 40% rencistów rezygnuje z pracy lub rozwoju kariery z obawy przed utratą świadczenia.
„Obecny system blokuje potencjał setek tysięcy osób, a jego zmiana przyniesie korzyści ludziom, rynkowi pracy, finansom publicznym i samorządom” – przekonują przedstawiciele Inicjatywy.
Projekt ustawy wraz z uzasadnieniem jest dostępny w formie cyfrowej. Inicjatywa zapowiada dalsze rozmowy z decydentami, aby jak najszybciej wprowadzić zmiany w życie.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
