W dniach 21–23 października 2026 roku w Sejmie trwa intensywna praca legislacyjna nad pakietem projektów przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Posłowie zajmują się zarówno kwestiami ustrojowymi sądownictwa, jak i usprawnieniem codziennego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości – od mediacji, przez cyfryzację rejestrów, po nowe zasady odbywania kary.
Powrót do standardów niezależnego sądu
Kluczowym punktem obrad jest projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa (druki nr 2107 i 3019). Regulacja dotyczy skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podejmowanych w latach 2018–2026, w tym kwestii powołań sędziowskich. Jak podkreśla resort sprawiedliwości, celem jest przywrócenie zgodności działania sądownictwa z konstytucją i standardami europejskimi oraz zapewnienie obywatelom stabilności orzeczeń. 21 października Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka rozpatrywała poprawki zgłoszone w drugim czytaniu z 8 października.
Krajowy Rejestr Mediatorów i profesjonalizacja mediacji
Drugi z projektów (druk nr 3008) ma uporządkować system mediacji sądowej. Przewiduje utworzenie ogólnopolskiego Krajowego Rejestru Mediatorów oraz jednolite wymagania kwalifikacyjne i szkoleniowe. Dzięki temu obywatele łatwiej znajdą odpowiednio przygotowanego mediatora, a część sporów będzie można rozwiązać bez długotrwałego procesu. Projekt po pierwszym czytaniu 18 września trafił do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która 22 października ma go szczegółowo rozpatrzyć.
Cyfryzacja Krajowego Rejestru Sądowego
Nowelizacja ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (druk nr 3004) zakłada obowiązkowe konta elektroniczne i elektroniczne składanie pism przez podmioty wpisane do KRS. 22 października projektem zajmą się wspólnie Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisja do Spraw Deregulacji. Zmiany mają ograniczyć papierową korespondencję i przyspieszyć postępowania rejestrowe.
Szerszy dozór elektroniczny
Posłowie pracują też nad zmianami w Kodeksie karnym wykonawczym (druki nr 3009 i 3169), które rozszerzą możliwość odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego. Nowe przepisy obejmą część skazanych na kary krótsze niż trzy lata, którym pozostało nie więcej niż półtora roku do końca odbywania kary. Wykluczeni mają być sprawcy najpoważniejszych przestępstw oraz recydywiści. Rozwiązanie ma odciążać zakłady karne i sprzyjać resocjalizacji. Drugie czytanie zaplanowano na 22 października.
Zrozumiałe pouczenia w postępowaniu karnym
Nowelizacja Kodeksu postępowania karnego (druk nr 2997, z poprawkami – druk nr 3170) ma uprościć pouczenia kierowane do podejrzanych, oskarżonych, pokrzywdzonych i świadków. Przewiduje ujednolicenie treści, prostszy język oraz udostępnianie pouczeń w formie pisemnej, w internecie i w tłumaczeniach. Drugie czytanie również 22 października.
Doświadczeni sędziowie dłużej w służbie
21 października Sejm rozpatrywał w drugim czytaniu projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych (druki nr 2867 i 3075). Zakłada on możliwość dalszego orzekania po ukończeniu 65. roku życia – na wniosek sędziego, z możliwością zmniejszenia przydziału spraw o 50 proc. Celem jest wykorzystanie doświadczenia kadry orzeczniczej.
Współpraca z Filipinami
W harmonogramie znalazł się także rządowy projekt wyrażający zgodę na ratyfikację umowy między Polską a Republiką Filipin o przekazywaniu osób skazanych (druki nr 3013 i 3098). Skazani będą mogli odbywać karę w kraju swojego obywatelstwa, co ułatwia resocjalizację i utrzymywanie kontaktów z rodziną.
Prace nad projektami toczą się równolegle na posiedzeniach plenarnych i w komisjach sejmowych, gdzie rozpatrywane są poprawki i szczegółowe rozwiązania legislacyjne.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
