W ostatnim czasie głośno zrobiło się o możliwości uzyskania znacznych rekompensat przez osoby, które posiadają na swoich gruntach słupy energetyczne, gazociągi czy inne elementy infrastruktury przesyłowej. Kluczowym impulsem do tych zmian był wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który otworzył drogę do dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Podstawa prawna roszczeń
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2023 roku w sprawie sygn. SK 78/21 uznał, że przepisy ograniczające możliwość dochodzenia odszkodowań przez właścicieli gruntów są niezgodne z konstytucją. W praktyce oznacza to, że osoby, które przez lata nie otrzymywały żadnych opłat za zajęcie ich działek przez przedsiębiorstwa przesyłowe, mogą teraz domagać się zaległych należności.
Jak podkreślają prawnicy, kluczowym aspektem jest to, że roszczenia mogą dotyczyć okresu nawet 10 lat wstecz. Wysokość odszkodowania zależy od wielu czynników, takich jak powierzchnia zajętego terenu, lokalizacja działki, czy też stopień utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości.
Spektakularne kwoty i codzienna praktyka
W mediach pojawiają się informacje o przypadkach, w których zasądzone kwoty sięgają nawet kilku milionów złotych. Przykładowo, w 2024 roku Sąd Okręgowy w Krakowie przyznał właścicielowi działki pod Krakowem odszkodowanie w wysokości 2,8 miliona złotych za bezumowne korzystanie z gruntu przez operatora sieci gazowej przez okres 8 lat. Z kolei w sprawie dotyczącej słupa energetycznego na działce w województwie mazowieckim sąd zasądził 150 tysięcy złotych.
Warto jednak zaznaczyć, że nie każda sprawa kończy się sukcesem. Wiele zależy od indywidualnych okoliczności, takich jak fakt, czy właściciel wcześniej wyrażał zgodę na posadowienie infrastruktury, czy też nie. Eksperci radzą, aby przed podjęciem działań prawnych dokładnie przeanalizować stan prawny nieruchomości oraz zebrać wszelką dokumentację, w tym mapy i zdjęcia.
Krok po kroku: jak dochodzić swoich praw
Proces dochodzenia odszkodowania nie jest skomplikowany, ale wymaga czasu i cierpliwości. Pierwszym krokiem jest skontaktowanie się z przedsiębiorstwem przesyłowym i złożenie formalnego wezwania do zapłaty. Jeśli firma odmówi, konieczne będzie skierowanie sprawy do sądu. W takich przypadkach warto skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w prawie nieruchomości.
Warto również pamiętać, że odszkodowanie można uzyskać nie tylko za sam fakt posadowienia infrastruktury, ale także za utrudnienia w korzystaniu z działki, np. ograniczenia w zabudowie czy utrudniony dostęp. W niektórych przypadkach możliwe jest również żądanie przywrócenia stanu poprzedniego, czyli usunięcia infrastruktury z działki.
Podsumowując, wyrok Trybunału Konstytucyjnego to szansa dla wielu właścicieli gruntów na uzyskanie godziwego wynagrodzenia. Warto jednak pamiętać, że każda sprawa jest inna i wymaga indywidualnej oceny prawnej.
Foto: images.pexels.com
