Podczas niedawnej debaty poświęconej przyszłości Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, prof. Monika Stanny zwróciła uwagę na fundamentalne wyzwania stojące przed systemem ubezpieczeń dla rolników. Jej zdaniem, dotychczasowa rola KRUS jako narzędzia łagodzenia napięć społecznych na wsi uległa wyczerpaniu i nie odpowiada już współczesnym realiom.
Potrzeba nowego modelu wsparcia
Ekspertka podkreśliła, że choć nadal konieczne jest wspieranie małych, rodzinnych gospodarstw, to oferta skierowana do młodego pokolenia rolników musi ulec radykalnej zmianie. Wskazała na konieczność dostosowania systemu do koncepcji wsi wielofunkcyjnej, która łączy działalność rolniczą z pozarolniczymi źródłami dochodu, takimi jak agroturystyka, przetwórstwo lokalne czy usługi ekosystemowe.
— Czas kupowania spokoju społecznego przez KRUS się skończył. Dla młodych rolników potrzebujemy zupełnie innej oferty, przygotowanej z myślą o wsi wielofunkcyjnej — stwierdziła prof. Stanny.
Kontekst demograficzny i ekonomiczny
Dyskusja nad reformą KRUS wpisuje się w szerszy kontekst starzenia się polskiej wsi i odpływu młodych ludzi do miast. Według danych GUS, w ciągu ostatniej dekady liczba gospodarstw prowadzonych przez osoby poniżej 35. roku życia spadła o ponad 30%. Jednocześnie zmienia się struktura dochodów na obszarach wiejskich – coraz większą rolę odgrywają źródła pozarolnicze, co wymaga elastyczniejszych rozwiązań ubezpieczeniowych.
Głosy w dyskusji
W debacie uczestniczyli także przedstawiciele ministerstwa rolnictwa oraz organizacji rolniczych. Część z nich zgodziła się, że system wymaga modernizacji, jednak zaznaczyła, że wszelkie zmiany muszą być wprowadzane stopniowo, aby nie naruszyć stabilności finansowej małych gospodarstw. Zwrócono uwagę, że proste podniesienie składek czy likwidacja przywilejów mogłyby doprowadzić do dalszego ubożenia wsi.
Prof. Stanny zaproponowała, aby nowy model KRUS opierał się na trzech filarach: podstawowym zabezpieczeniu dla wszystkich rolników, dodatkowym ubezpieczeniu dochodowym dla gospodarstw rozwijających działalność pozarolniczą oraz programie aktywizacji zawodowej dla młodych. Takie rozwiązanie, jej zdaniem, pozwoliłoby na sprawiedliwsze i bardziej efektywne wykorzystanie środków publicznych.
Foto: images.pexels.com
