W Polsce coraz częściej mówi się o potrzebie inkluzywności, ale wciąż wiele osób z niewidocznymi niepełnosprawnościami pozostaje poza systemem wsparcia. Choroby przewlekłe, zaburzenia neurologiczne czy schorzenia psychiczne nie zawsze są widoczne, a jednak znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie pracownika. Brak wiedzy i stereotypy sprawiają, że osoby te często nie ujawniają swojej sytuacji, obawiając się negatywnych konsekwencji.
Skala problemu
Według raportu „Każdy talent na wagę złota – Inkluzywni w zatrudnianiu” do 2035 roku liczba pracowników w Polsce może spaść o 2,1 miliona, czyli o 12,6 proc. obecnej siły roboczej. Odpowiedzią na te zmiany demograficzne powinno być większe otwarcie rynku pracy na grupy, których potencjał nie jest w pełni wykorzystywany – w tym osoby z chorobami przewlekłymi i niepełnosprawnościami.
Niewidoczne niepełnosprawności – co to takiego?
To szeroka kategoria obejmująca m.in. padaczkę, stwardnienie rozsiane, cukrzycę, zaburzenia psychiczne czy ADHD. Jak podkreśla Anna Alicja Lisowska, Prezeska Fundacji EPI-BOHATER: „W Polsce z padaczką żyje około 350–400 tysięcy osób, które normalnie mogą pracować. Sama diagnoza padaczki nie oznacza przeciwwskazania do pracy”. Niestety, osoby te często spotykają się z niezrozumieniem ze strony współpracowników i pracodawców.
Dlaczego pracownicy milczą?
Badania przywołane w raporcie ZPP pokazują, że ponad 70 proc. menedżerów przyznaje, iż choroba może być powodem odrzucenia kandydata, a niemal 40 proc. respondentów uważa absencje chorobowe pracownika za problem. W efekcie wiele osób obawia się ujawnienia swojej sytuacji zdrowotnej, co prowadzi do braku wsparcia. – Pracownik co do zasady nie ma obowiązku ujawniania całej dokumentacji medycznej. Jeśli jednak padaczka ma znaczenie dla bezpieczeństwa pracy, warto – za zgodą pracownika – przekazać niezbędne informacje – mówi Lisowska.
Bariery po stronie pracodawców
Ewa Pol, Prezeska Fundacji Zdrowie i Edukacja Ad Meritum, zwraca uwagę, że problemem nie jest wyłącznie sama choroba, ale reakcja otoczenia. „Jeżeli ograniczeń pracownika nie widać, łatwo uznać, że jego potrzeby są przesadzone” – mówi. Dodaje, że drugą barierą jest brak poczucia bezpieczeństwa – pracownik obawiający się o ocenę swojego zaangażowania często wybiera milczenie.
Koszty dostosowań? Często niewielkie
Wiele rozwiązań nie wymaga dużych nakładów finansowych. Wystarczy elastyczny czas pracy, możliwość pracy zdalnej, indywidualne ustalenie sposobu komunikacji czy organizacji pracy. Jak wskazuje Pol: „Największym brakiem jest często nie brak dobrej woli czy pieniędzy, lecz wiedzy i prostych procedur”.
Od deklaracji do działań
Kampania „Każdy talent na wagę złota – Inkluzywni w zatrudnianiu” Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, realizowana od 30 czerwca, ma na celu zwiększenie aktywności zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem. Partnerami strategicznymi są firmy Amazon, Angelini Pharma, Jooble, Provident Polska, Servier Polska i USP Zdrowie. Inicjatywa objęta jest Honorowym Patronatem Miasta Stołecznego Warszawy.
Eksperci apelują o szkolenia dla menedżerów, jasne procedury zgłaszania potrzeb oraz większą elastyczność. Niewidoczne niepełnosprawności nie powinny oznaczać niewidocznych potrzeb – rynek pracy przyszłości wymaga otwartości i umiejętności dostrzegania potencjału każdego pracownika.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
