Dwie ustawy przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości uzyskały poparcie senackich komisji – Praw Człowieka i Praworządności oraz Ustawodawczej. Obie nowelizacje przeszły bez poprawek i trafią teraz pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym Senatu. Ich celem jest usprawnienie postępowań sądowych, ich cyfryzacja oraz wzmocnienie ochrony praw uczestników procesów.
Większa prywatność świadków i pokrzywdzonych
Pierwsza z ustaw nowelizuje Kodeks postępowania karnego oraz ustawę o doręczeniach elektronicznych. Zakłada szersze wykorzystanie komunikacji elektronicznej w procedurze karnej oraz wzmocnienie ochrony danych osobowych świadków i pokrzywdzonych. W protokole głównym utajnione będą nie tylko adres zamieszkania i pracy, ale także numer telefonu, adres e-mail, numer PESEL oraz dane dokumentu tożsamości. Wszystkie te informacje mają być gromadzone wyłącznie w odrębnym załączniku adresowym, dostępnym dla organu prowadzącego postępowanie.
Nowe przepisy wprowadzają też obowiązek pisemnego uzasadnienia w przypadku odstąpienia od ochrony danych – na przykład gdy są już znane oskarżonemu lub publicznie dostępne w rejestrach gospodarczych. Ustawa doprecyzowuje również zasady składania oświadczeń o zgodzie na doręczenia elektroniczne przez podmioty niepubliczne oraz ochrony tych adresów w załącznikach adresowych.
Ogólnokrajowa baza biegłych sądowych
Druga nowelizacja dotyczy Prawa o ustroju sądów powszechnych. Prezesi sądów okręgowych będą prowadzić listy biegłych w jednym systemie teleinformatycznym. Stały dostęp elektroniczny do pełnych danych biegłych – w tym kontaktowych i numeru PESEL – zyskają sądy powszechne i wojskowe, prokuratura, IPN oraz Ministerstwo Sprawiedliwości. Ma to przyspieszyć powoływanie biegłych w sprawach.
Powstanie także publiczna wyszukiwarka internetowa, w której obywatele sprawdzą imię, nazwisko, specjalizację oraz okres ustanowienia biegłego. Dane kontaktowe będą publikowane wyłącznie za zgodą biegłego. Po skreśleniu z listy dane biegłego będą przechowywane przez 10 lat od początku roku następującego po skreśleniu.
Bezpłatny tłumacz języka migowego
Ustawa gwarantuje osobom z trwałymi lub okresowymi trudnościami w komunikowaniu się prawo do występowania przed sądem w wybranej przez siebie formie komunikacji, zgodnie z ustawą o języku migowym. Zapewnia im też bezpłatną pomoc tłumacza języka migowego w postępowaniu sądowym. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem ds. informatyzacji będzie mógł wydawać rozporządzenia określające standardy bezpieczeństwa, wydajności i minimalnej funkcjonalności sądowych systemów teleinformatycznych.
Harmonogram wdrożenia
Prezesi sądów okręgowych będą mieli trzy miesiące od wejścia ustawy w życie na przeniesienie list biegłych do systemu, uruchomienie wyszukiwarki oraz wezwanie biegłych do uzupełnienia danych i zebrania zgód na publikację danych kontaktowych. Obie ustawy wejdą w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Do protokołów sporządzonych przed wejściem w życie nowych przepisów stosowane będą dotychczasowe zasady ochrony danych (art. 148a k.p.k.).
„Nowelizacje obejmują Kodeks postępowania karnego – przyspieszając kontakt elektroniczny oraz wzmacniając ochronę danych osobowych świadków i pokrzywdzonych, a także Prawo o ustroju sądów powszechnych” – czytamy w komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ostateczna decyzja należeć będzie do Senatu, który zagłosuje nad obiema ustawami na najbliższym posiedzeniu plenarnym.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
